Trump deed duizend beurstransacties in juni
Uit zijn eigen opgave blijkt dat de Amerikaanse president in juni meer dan duizend keer effecten kocht of verkocht, voor tientallen miljoenen dollars. Dat roept vragen op over belangenverstrengeling, maar de wet die dat bij andere ambtenaren verbiedt, geldt niet voor de president.
De Amerikaanse president Donald Trump deed in juni meer dan duizend transacties in effecten. Dat staat in zijn eigen financiele opgave. De waarde van al die aankopen en verkopen samen ligt tussen de 78,1 en 263,1 miljoen dollar, meldt Fortune op basis van dat document.
Er werd voor minstens 49 miljoen dollar gekocht en voor minstens 28,5 miljoen verkocht. Onder de aankopen zitten Berkshire Hathaway, Visa, Mastercard en Cintas. Aandelen Meta gingen eruit.
Waarom dit vragen oproept
Het gaat niet om de omvang alleen, maar om de timing. In het eerste kwartaal van dit jaar, de periode waarin de oorlog met Iran begon, kocht hij tot 3,6 miljoen dollar extra aan olie- en gasaandelen. Democraten wijzen op precies die posten, omdat de energieprijzen door die oorlog omhoog gingen.
In juni volgden vier transacties in Palantir, een bedrijf dat voor een groot deel van zijn omzet afhankelijk is van opdrachten van de Amerikaanse overheid. Dat is het patroon dat critici aanwijzen: een president die handelt in bedrijven waarvan de koers afhangt van zijn eigen beleid.
Het Witte Huis: hij zit er zelf niet aan
Het Witte Huis wijst dat van de hand. Alle bezittingen zitten volgens een verklaring in beheerde rekeningen, belegd via modelportefeuilles die door computers worden aangestuurd en die bekende indexen volgen. Noch de president noch een familielid kan sturen wat er wordt gekocht of verkocht, en wanneer.
Die uitleg wringt met wat er in het document staat. Een portefeuille die automatisch een index volgt, levert geen duizend losse transacties op in met naam genoemde bedrijven, en al helemaal geen vier aparte transacties in een overheidsleverancier in een maand.
Bedragen uit de financiele opgaven van de president en schattingen van Forbes. De opgave meldt bandbreedtes, dus een exact totaal is er niet.
De wet verbiedt het niet
Hier zit de kern. De Amerikaanse wet tegen belangenverstrengeling, artikel 208 van titel 18, verplicht ambtenaren van de uitvoerende macht zich terug te trekken uit elke zaak waarin ze een financieel belang hebben. Die wet geldt uitdrukkelijk niet voor de president en de vicepresident.
Het Congres maakte die uitzondering met een reden: het takenpakket van een president is zo breed dat hij zich overal uit zou moeten terugtrekken. De aanname was dat een president zich uit zichzelf aan de hoogste norm zou houden.
Verder is er geen enkele juridische plicht om je bedrijven of beleggingen af te stoten bij een ambtstermijn. Openbaar maken moet, verbieden gebeurt niet. Dat is het hele bouwwerk.
Openbaar maken moet. Verbieden gebeurt niet. Dat is het hele bouwwerk.
Hoe dit zich verhoudt tot zijn voorgangers
Presidenten worden vaker rijk van het ambt, maar meestal pas daarna, met boeken en betaalde lezingen. Bij Trump gebeurt het tijdens.
Vermogen van presidenten, bij aantreden en daarna
| President | Bij aantreden | Daarna |
|---|---|---|
| Trump, tweede termijn | 2,4 miljard | 6,5 miljard |
| Biden | rond 8 miljoen | rond 10 miljoen |
| George W. Bush | 20 miljoen | ruim 40 miljoen |
| Obama | 1,3 miljoen | 70 miljoen |
| Clinton | 1,3 miljoen | 120 miljoen |
Tussen augustus 2025 en januari 2026 kwam er volgens analisten ongeveer drie miljard dollar bij uit crypto. Daarmee is dat inmiddels een grotere bron van zijn vermogen dan vastgoed.
En dan komt Truman langs
In elke discussie over zelfverrijking in het Witte Huis duikt dezelfde voorganger op. Harry Truman, de president die het bevel gaf voor de atoombommen op Japan, zei dat hij geen cent had toen hij in 1953 vertrok. Hij en zijn vrouw verhuisden terug naar het platteland van Missouri en leefden daar naar eigen zeggen in betrekkelijke armoede.
In de jaren daarna lobbyde Truman in Washington voor een pensioen voor oud-staatshoofden. Op televisie klaagde hij dat de Amerikaanse overheid haar oud-presidenten in de wei zet. In 1958 kwam dat pensioen er, de Former Presidents Act, en de reden die het Congres noemde was de financiele positie van Truman.
Hoe arm was hij werkelijk
Later bleek het anders. Truman had bij zijn vertrek een vermogen van ongeveer 750.000 dollar. Puur op inflatie omgerekend is dat rond acht miljoen dollar van nu. Rechtsgeleerde Paul Campos rekende het anders om, namelijk naar wat mensen in die tijd verdienden, en komt dan op ongeveer 58 miljoen dollar in geld van 2021.
Toen het Congres in 1958 het pensioen aannam, was dat volgens diezelfde berekening opgelopen tot zo n 72 miljoen. Dat het om schattingen gaat met verschillende methodes, is precies wat het zo ondoorzichtig maakt: hetzelfde vermogen is acht miljoen of achtenvijftig miljoen, afhankelijk van hoe je rekent.
Waar dat geld vandaan kwam, is ook bekend. Truman verdiende honderdduizend dollar per jaar, met daarnaast een onbelaste kostenvergoeding van vijftigduizend dollar per jaar. Volgens Campos hield hij daarvan vrijwel alles zelf. Truman noteerde die onbelaste vergoeding zelf in een concept van zijn testament.
Waarom dat contrast blijft werken
Het verhaal van de arme Trumans wordt nu gebruikt als morele spiegel voor de huidige president. Maar dat verhaal is voor een deel door de Trumans zelf opgepoetst, en het leverde hun een pensioenregeling op die er zonder dat beeld misschien niet was gekomen.
Dat maakt de vergelijking niet waardeloos, wel scherper. De inkomsten van presidenten zijn al zeker drieenzeventig jaar minder doorzichtig dan ze lijken. Het verschil met nu is niet dat er regels zijn overtreden, maar dat er nauwelijks regels zijn om te overtreden.
Maartje Vos
Maartje is hoofdredacteur van Nieuws.co en schrijft over politiek, klimaat en openbaar bestuur.
