Meta schikt voor 17 miljard om kinderen
Meta betaalt Amerikaanse staten tot ruim zeventien miljard dollar om de zaak over verslavende apps voor kinderen af te kopen. Ruim twaalf miljard is zeker, de rest komt er alleen als TikTok, YouTube en Snapchat vergelijkbare afspraken maken. Instagram en Facebook krijgen een tijdslimiet en een nachtblok.
Meta schikt met de Amerikaanse staten in de zaak over de schade die Facebook en Instagram bij kinderen aanrichten. Het bedrag loopt op tot ruim zeventien miljard dollar, omgerekend zo n vijftien miljard euro. Daarmee komt er een eind aan een proces dat in Oakland, Californië, voor de federale rechter liep.
De staten verweten Meta dat het zijn apps zo heeft gebouwd dat kinderen er niet meer vanaf komen, dat het loog over hoe veilig ze zijn en dat het gegevens van kinderen verzamelde zonder dat te mogen. Het bedrijf erkent geen schuld.
Twaalf miljard zeker, vijf miljard onder voorwaarde
Het bedrag valt in twee delen uiteen. Ruim twaalf miljard dollar staat vast en wordt over tien jaar uitbetaald aan de staten. De resterende bijna vijf miljard komt er alleen als TikTok, YouTube en Snapchat vergelijkbare afspraken accepteren.
Dat is geen detail, maar de kern van de constructie. Meta koopt niet alleen zijn eigen zaak af, het legt ook druk op zijn concurrenten om dezelfde regels te slikken. Doen zij dat niet, dan houdt Meta dat laatste deel in eigen zak.
Over het totaal lopen de opgaven uiteen. Procureurs-generaal houden ruim zeventien miljard aan voor de brede schikking waar alle staten en gebieden bij zitten. Persbureaus noemen daarnaast 16,68 miljard voor het federale deel, waar negenentwintig staten aan meededen.
Wat er verandert in de apps
Naast het geld staat in de schikking wat Meta moet aanpassen voor jonge gebruikers in de Verenigde Staten. Die maatregelen gelden vijf jaar, en tien jaar als de andere platforms meedoen.
Wat Meta moet inbouwen
| Maatregel | Wat het inhoudt |
|---|---|
| Tijdslimiet | Twee uur per dag voor Instagram en Facebook samen, met verplichte pauzes na 15, 60 en 90 minuten |
| Nachtblok | De apps gaan op slot tussen middernacht en zes uur s ochtends |
| Schooltijd | Geen pushmeldingen op weekdagen tussen acht uur en drie uur |
| Leeftijdscontrole | Strengere controle die kinderen van de apps moet houden |
| Ouderlijk toezicht | Ouders krijgen knoppen voor de algoritmische tijdlijn en voor automatisch afspelen |
| Minder vergelijken | Beautyfilters en zichtbare like-tellers worden teruggeschroefd |
Cijfers uit de schikking, zoals bekendgemaakt door de betrokken procureurs-generaal.
Meta heeft de ziel uit Amerikaanse kinderen gegraven voor maximale winst. Dat houdt hier op.
Zo vatte de procureur-generaal van Connecticut het samen. Zijn staat krijgt tot 265 miljoen dollar, waarvan minstens de helft naar jeugd-ggz, naschoolse opvang en telefoonvrije scholen gaat.
Meta erkent niets
In de stukken staat dat het bedrijf geen fout erkent. Meta hield tijdens het proces vol dat verslaving aan sociale media geen erkende psychiatrische aandoening is en dat het hard heeft gewerkt om kinderen te beschermen.
De beurs las het als opluchting. Het aandeel Meta stond voorbeurs ruim vier procent hoger. Voor een bedrijf van deze omvang is zeventien miljard over tien jaar te overzien, en de onzekerheid van een vonnis is er nu af.
De volgende in de rij
Hiermee is de zaak niet voorbij voor de sector. Tegen TikTok, YouTube en Snapchat lopen nog duizenden rechtszaken met dezelfde verwijten, bij federale en bij staatsrechtbanken.
Meta riep zijn concurrenten publiek op om mee te tekenen. Dat is te lezen als zorg om jongeren en als koele berekening tegelijk: gelijke regels voor iedereen betekent dat geen concurrent voordeel heeft van lossere instellingen.
En in Europa
Deze afspraken gelden in de Verenigde Staten. In Europa loopt het langs de digitaledienstenwet, die platforms verplicht risicos voor minderjarigen te beperken, en het Nederlandse kabinet adviseert sociale media pas vanaf vijftien jaar. Andere landen kiezen voor een verbod, zoals Australië en het voorstel in Nieuw-Zeeland.
Het verschil is wie de knop omzet. Een verbod legt de last bij de wetgever en bij de ouders. Deze schikking legt hem bij het bedrijf zelf, met een tijdslimiet die in de app is ingebakken. Welke van de twee werkt, weet niemand nog, want dit is de eerste keer dat een platform het op deze schaal moet inbouwen.
Maartje Vos
Maartje is hoofdredacteur van Nieuws.co en schrijft over politiek, klimaat en openbaar bestuur.
