Zwarte Amerikanen dood gevonden aan bomen

In het stadje Roanoke Rapids in North Carolina werd op vrijdag 21 augustus de 38-jarige Demetrius Fleming dood aangetroffen, opgehangen aan een strop. De politie kreeg de melding kort na kwart voor zeven s ochtends. Fleming was getrouwd en vader.

Politiechef Lawrence Wiggins deed iets wat in vergelijkbare zaken zelden gebeurt: hij hield alles open. Zijn korps behandelt de dood als een onderzoek zonder aanname, zei hij, en niets is uitgesloten.

We zijn ons bewust van wat de dood van een Zwarte man aan een strop met zich meebrengt.

Dat zei Wiggins erbij. Een week eerder was in Raleigh, ruim honderd kilometer verderop, een Zwarte man van 32 aan een boom gevonden op een parkeerterrein in het centrum, vlak bij een Caribisch festival. Die zaak sloot de politie binnen drie dagen af als zelfdoding.

Zeven zaken in acht maanden

Burgerrechtenorganisaties en Amerikaanse media houden dit jaar zeker zeven van dit soort zaken bij. In de meeste gevallen concludeerden politie en lijkschouwer zelfdoding, omdat er geen aanwijzingen voor een misdrijf waren.

Waarom deze zaken zo zwaar liggen

Een dode aan een boom betekent in de Verenigde Staten iets anders dan elders. Tussen het einde van de burgeroorlog en de jaren zestig werden duizenden Zwarte Amerikanen gelyncht, vaak in het openbaar en zelden bestraft. Dat verleden maakt elke vondst aan een boom een publieke zaak, ook als het onderzoek op zelfdoding uitkomt.

In 2020 gebeurde hetzelfde. Binnen enkele weken werden verspreid over het land meerdere Zwarte mannen opgehangen gevonden. Onderzoeken kwamen toen vrijwel allemaal op zelfdoding uit, maar het duurde maanden voordat dat werd geloofd, en in een deel van de zaken kwam er alsnog een tweede sectie.

De zaak in Jackson, Mississippi, laat zien hoe traag dat gaat. De 29-jarige Tasia Fortune werd op 3 augustus achter een leegstaand huis gevonden. De sectie leverde nog geen doodsoorzaak op, een man is als betrokkene gehoord en ontkent iedere betrokkenheid. Haar moeder zegt stellig dat haar dochter dit zichzelf niet heeft aangedaan.

De roep om onafhankelijk onderzoek

Families en burgerrechtenorganisaties vragen om openheid, om volledige secties en om toezicht van buiten het eigen korps. Hun punt is niet dat elke zaak een moord is, maar dat de vraag of het onderzoek deugt niet door datzelfde onderzoek beantwoord kan worden.

De Legal Defense Fund, de burgerrechtenorganisatie die uit de NAACP is voortgekomen en sinds 1957 zelfstandig is, zette die lijn deze week door naar Washington. In brieven aan het Congres en aan de Verenigde Naties vraagt de organisatie om onderzoek naar ongeveer zeventig verdachte sterfgevallen van Zwarte Amerikanen tussen 2000 en 2025, in zeven zuidelijke staten.

Directeur Janai Nelson wijst in die brieven op de geschiedenis van slavernij en lynchpartijen, en schrijft dat federaal geld nodig is voor betrouwbare cijfers en voor grondig onderzoek, om zeker te weten dat het verleden zich niet herhaalt. De organisatie zegt niet dat elk van die zeventig gevallen een misdrijf is, maar wijst op tegenstrijdige verklaringen, ontbrekend bewijs en twijfel over lokaal onderzoek.

Ook de geruchten doen schade

Rond deze zaken circuleren online veel beweringen die niet kloppen. Bij de zaak in Raleigh moest de politie publiek reageren op onjuiste verhalen die zich sneller verspreidden dan de feiten.

Dat is de tweede kant van hetzelfde probleem. Waar vertrouwen ontbreekt, vult een gerucht de ruimte die een onderzoek laat liggen, en elk gerucht dat sneuvelt maakt het volgende echte signaal minder geloofwaardig.

Waar het op neerkomt

De centrale vraag is niet welk etiket op een zaak komt. Het is of elke zaak hetzelfde onderzoek krijgt: een volledige sectie, camerabeelden die niet alleen het begin maar ook het eind laten zien, en een instantie die over de schouder van het korps meekijkt.

In Roanoke Rapids gebeurt dat nu. De uitslag van de sectie liet deze week nog op zich wachten, en tot die er is houdt de politiechef alle mogelijkheden open. Dat is precies wat de families in de andere zaken hadden gewild.

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand anders? Bel 113 of 0800-0113, of chat via 113.nl.