Economie · Vervoer

Virgin mag vanaf 2030 Amsterdam-Londen rijden

De Britse toezichthouder ORR geeft Virgin Trains toegang tot het spoor naar de Kanaaltunnel: tot twintig retourritten per dag vanaf 1 oktober 2030, waarvan drie tussen Londen en Amsterdam. Eurostar verliest daarmee na ruim dertig jaar het alleenrecht, al moet Virgin nog treinen kopen.

Impressie van een rode Virgin-hogesnelheidstrein langs het perron onder de boogkap van station St Pancras in Londen
Impressie van een rode Virgin-hogesnelheidstrein langs het perron onder de boogkap van station St Pancras in Londen

Reizigers tussen Amsterdam en Londen krijgen over een paar jaar waarschijnlijk een tweede aanbieder. De Britse spoortoezichthouder ORR heeft het bedrijf van Richard Branson toestemming gegeven om vanaf 1 oktober 2030 tot twintig retourritten per dag te rijden tussen Londen en Parijs, Brussel en Amsterdam.

Sinds de Kanaaltunnel in 1994 openging, rijdt alleen Eurostar met reizigers door de tunnel. Dat alleenrecht loopt met dit besluit ten einde. De toestemming geldt tot en met 31 december 2040, dus voor ruim tien jaar.

Wat Virgin Trains mag gaan rijden
20Retourritten per dagMaximum over de hele periode
13Naar ParijsHet grootste deel van de dienstregeling
4Naar BrusselVanaf Londen St Pancras
3Naar AmsterdamDe Nederlandse verbinding
1 okt 2030Vroegste startdatumToegang loopt tot eind 2040
£ 700 mlnAangekondigde investeringEn volgens Virgin tot 400 banen

De ORR keurde op 13 augustus een raamovereenkomst goed tussen spoorbeheerder London St Pancras Highspeed en VTE OPCO, het bedrijf achter Virgin Trains. Beide partijen hebben tot 4 september 2026 om te tekenen.

Drie retourritten per dag op Amsterdam

Van de twintig ritten zijn er dertien bedoeld voor Parijs, vier voor Brussel en drie voor Amsterdam. Voor Nederlandse reizigers komen er dus drie treinen per dag bij, bovenop de vijf directe Eurostars die nu tussen Amsterdam Centraal en Londen St Pancras rijden.

De toezichthouder noemt het besluit een belangrijke stap naar concurrentie en groei op de markt voor internationaal treinvervoer, staat in de aankondiging van de ORR. De goedkeuring geldt alleen voor het Britse deel van de reis.

De route zelf verandert niet. Treinen rijden vanaf Londen St Pancras via Ashford de tunnel in bij Folkestone en komen bij Calais weer boven de grond. De Kanaaltunnel is ongeveer 50 kilometer lang, waarvan bijna 38 kilometer onder zee ligt. Die oversteek onder water duurt ongeveer twintig minuten.

Kaart van de treinroute door de Kanaaltunnel De hogesnelheidslijn loopt van Londen St Pancras via Ashford naar de Kanaaltunnel bij Folkestone, komt bij Calais weer boven de grond en splitst zich bij Lille. De ene tak gaat naar Parijs, de andere via Brussel, Antwerpen en Rotterdam naar Amsterdam. De tunnel zelf is ongeveer 50 kilometer lang, waarvan bijna 38 kilometer onder zee; die oversteek duurt ongeveer twintig minuten. LONDEN St Pancras AMSTERDAM BRUSSEL PARIJS Rotterdam Antwerpen KANAALTUNNEL 50 kilometer, 20 minuten onder zee Noordzee Het Kanaal VER. KONINKRIJK FRANKRIJK BELGIË NEDERLAND
  • Hogesnelheidslijn Londen-Parijs-Amsterdam
  • Kanaaltunnel, 50 kilometer en 20 minuten onder zee
  • Stations op de route
Virgin Trains mag vanaf oktober 2030 over dit spoor rijden: dertien ritten per dag naar Parijs, vier naar Brussel en drie naar Amsterdam. Bron: Natural Earth (landcontour)

Nog geen trein gekocht

Rijden doet Virgin voorlopig niet. Het bedrijf heeft nog geen treinen. De gesprekken met fabrikant Alstom over twaalf Avelia Stream-stellen zijn ver gevorderd, maar een contract is er niet. Zulke treinen bouwen en keuren kost jaren, en dat verklaart waarom 2030 de vroegste datum is.

Dit is een belangrijke volgende stap naar concurrentie en groei op de markt voor internationaal treinvervoer.

Daarnaast moet Virgin nog toegang krijgen tot de Kanaaltunnel zelf en tot het spoor in Frankrijk, België en Nederland. Ook zijn er veiligheidskeuringen nodig, zowel van de Britse toezichthouder als van de Europese autoriteiten. Elk land waar de trein komt, moet apart toestemming geven.

Het depot was de eerste horde

De belangrijkste stap zette Virgin vorig jaar oktober. Toen kreeg het bedrijf toegang tot Temple Mills, het onderhoudsdepot in Oost-Londen waar de treinen voor de Kanaaltunnel staan. Dat depot is de enige plek in Groot-Brittannië waar dat kan, en de ruimte is beperkt.

De ORR wees de aanvragen van drie andere gegadigden af en koos voor Virgin, omdat dat bedrijf volgens de toezichthouder de beste kans maakte om de schaarse capaciteit te benutten. Virgin koppelde daar een investering van ongeveer 700 miljoen pond aan, goed voor maximaal 400 banen.

Meer partijen willen door de tunnel

Virgin is niet de enige die de tunnel in wil. Het Italiaanse Trenitalia mikt op tien retourritten per dag tussen Londen en Parijs vanaf 2029 en bouwt bij Parijs een eigen werkplaats. De start-up Gemini Trains wil vanaf station Stratford in Oost-Londen tien keer per dag naar Parijs en acht keer naar Brussel, ook vanaf 2029. Het Spaanse Evolyn heeft eveneens plannen voor Parijs.

Of die concurrenten er daadwerkelijk komen, hangt af van dezelfde hordes: treinen, depotruimte, netwerktoegang en keuringen. Virgin heeft nu als enige de papieren voor het Britse spoor en het depot rond.

Eurostar zit ondertussen niet stil. Het bedrijf rijdt al ruim dertig jaar op deze route en breidt zijn vloot uit voordat de eerste concurrent er is.

Twee blauw met gele Eurostar-hogesnelheidstreinen met de nummers 4032 en 4020 staan naast elkaar aan het perron onder bovenleiding
Eurostar reed sinds 1994 als enige met reizigers door de Kanaaltunnel. Vanaf oktober 2030 mag Virgin Trains ernaast gaan rijden.

Wat de reiziger ervan merkt

Voor wie nu boekt, verandert er niets. Eurostar rijdt sinds afgelopen december vijf keer per dag rechtstreeks tussen Amsterdam en Londen, en breidt de capaciteit verder uit met vijftig nieuwe dubbeldekstreinen van Alstom. Die bestelling van 2 miljard euro levert vanaf 2031 de eerste treinen op, met ongeveer twintig procent meer stoelen per rit.

Op de langere termijn telt vooral dat er een tweede partij op dezelfde route rijdt. Waar concurrentie het spoor bereikte, zoals tussen Parijs en Milaan, gingen de prijzen omlaag en het aanbod omhoog. De eerste rode trein naar Londen rijdt op zijn vroegst over ruim vier jaar, en alleen als Virgin de bestelling bij Alstom rondkrijgt.

Portret van Sander de Groot, econoom en columnist bij Nieuws.co
Auteur

Sander de Groot

Sander is econoom en schrijft voor Nieuws.co over de economie, de beurs en het bedrijfsleven.

Meer van deze auteur
Dagelijkse nieuwsbrief

Het laatste nieuws? Nu elke ochtend in je inbox.

Om 7 uur een korte mail met alles wat je moet weten om je dag te beginnen.