Wereld · Kenia

Vier arrestaties na dood 18 olifanten

In het Amboseli-gebied in Kenia stierven tussen eind juni en eind juli achttien olifanten door cyanide. De wildbeheerdienst heeft vier mensen opgepakt en zoekt een vijfde. Twee sporen liggen open: bespoten tomaten of stropers die gif gebruiken.

Medewerkers van de Keniaanse wildbeheerdienst met handschoenen doen onderzoek aan het lichaam van een dode olifant op droge grond
Medewerkers van de Keniaanse wildbeheerdienst met handschoenen doen onderzoek aan het lichaam van een dode olifant op droge grond

De Keniaanse wildbeheerdienst heeft vier mensen aangehouden voor de dood van achttien olifanten in het Amboseli-gebied. Naar een vijfde verdachte wordt nog gezocht. De dieren zijn vergiftigd met cyanide.

De olifanten werden tussen 24 juni en 31 juli gevonden, in het nationale park Amboseli en in de beschermde gebieden eromheen: het Kimana-reservaat en de Kuku-ranch. In dat gebied leven meer dan tweeduizend zevenhonderd olifanten.

De arrestaties volgden op een gezamenlijke operatie van de wildbeheerdienst, de opsporingsdienst en de inlichtingendienst, die vrijdag werd afgerond. Bij een zoeking in Tikondo, in het district Loitoktok, vonden ze verschillende stoffen zonder etiket, waaronder chemicalien die volgens de dienst uit een buurland zijn binnengebracht. De vier zijn boeren uit de omgeving en worden voorgeleid.

De zaak in cijfers
18Dode olifantenGevonden tussen 24 juni en 31 juli
4AanhoudingenDrie mannen en een vrouw; een vijfde wordt gezocht
2.700+Olifanten in het gebiedIn Amboseli en de reservaten eromheen
11Jaar oud, het jongste dierEen olifant die de naam Genghis Khan had
5 mlnShilling minimumboeteVoor het vergiftigen van wilde dieren, of vijf jaar cel
38Andere dieren vergiftigdZes leeuwen en tweeendertig gieren, in januari

De cijfers komen van de Kenya Wildlife Service en uit de Keniaanse wildwet.

Waar de olifanten stierven: Amboseli en de akkers ernaast

Kaart van het Amboseli-gebied in het zuiden van Kenia Het nationale park Amboseli ligt in het zuiden van Kenia, tegen de grens met Tanzania en de Kilimanjaro. Ten oosten van het park liggen het Kimana-reservaat en het dorp Kimana, waar akkers tot tegen de looproutes van de olifanten komen. Verder naar het oosten liggen de Chyulu Hills en Tsavo West. De dode olifanten werden in en rond deze gebieden gevonden. AMBOSELInationaal parkKIMANAreservaat, tomatenakkers ernaastKimanaLoitokitok Kilimanjaro KENIA TANZANIA Chyulu Hills Tsavo West Amboseli
  • Amboseli en het Kimana-reservaat, waar de dieren lagen
  • Andere beschermde gebieden: Chyulu Hills, Tsavo West, Kilimanjaro
  • De Kilimanjaro, net over de grens in Tanzania
Amboseli en het Kimana-reservaat liggen ingeklemd tussen de grens met Tanzania en de akkers in het oosten. Precies daar lopen de olifanten tegen de landbouw aan. Bron: © OpenStreetMap-bijdragers, ODbL (beschermde gebieden en plaatsen) · Natural Earth (grens en inzet)

Cyanide werkt binnen twee dagen

Wat de dieren binnenkregen, laat zich in het lab makkelijk aanwijzen. De directeur van de wildbeheerdienst legde uit hoe snel het gaat.

Cyanide is een zeer giftige chemische stof. Als olifanten cyanide binnenkrijgen, overleven ze geen twee dagen.

Het aantal liep in stappen op: eerst zestien dieren, daarna nog twee. Bij geen van de karkassen zijn de slagtanden weggehaald, wat de gebruikelijke reden voor stroperij minder waarschijnlijk maakt.

Dood liggende olifant met beide slagtanden nog intact, met omstanders en een voertuig van een mobiele dierenartsenploeg op de achtergrond
Bij de gevonden dieren zaten de slagtanden er nog. Dat maakt de gewone reden voor stroperij, de ivoorhandel, minder waarschijnlijk.

Hoe de zaak zich ontrolde

Hoe de zaak zich ontrolde
WanneerWat er gebeurde
24 juniDe eerste dode olifanten worden gevonden
24 juliDe teller staat op vijftien dieren
31 juliHet aantal loopt op tot achttien
augustusLabresultaten wijzen op cyanide, vier mensen opgepakt
De tijdlijn komt uit de mededelingen van de wildbeheerdienst.

Twee sporen: tomaten of stropers

De dienst houdt twee verklaringen open. De eerste is dat de olifanten tomaten hebben gegeten van akkers naast hun leefgebied, bespoten met een pesticide. Het Kimana-gebied is geschikt voor tomatenteelt, en de velden liggen pal tegen de looproutes van de dieren aan.

De tweede is dat stropers het gif hebben uitgezet om olifanten te verlammen. Welke van de twee het is, moet het onderzoek uitwijzen.

Minister van Toerisme Rebecca Miano hield het bij de stand van zaken: het oppakken van verdachten en het vinden van bewijsmateriaal zeggen nog niets over schuld. Wie een dier onwettig heeft gedood of vergiftigd, wordt volgens de wet vervolgd, zei zij.

Waarom dit juist hier gebeurt

Amboseli is geen willekeurig park. De olifanten worden er sinds 1972 bijgehouden en per familie gevolgd, en het gebied is bekend om zijn oude stieren met zware slagtanden. Voor het toerisme in Kenia zijn die dieren letterlijk het uithangbord.

Tegelijk krimpt hun ruimte. Waar vroeger doorloop was, liggen nu akkers en dorpen. Olifanten zijn in Kenia de tweede diersoort in het aantal conflicten met mensen en veroorzaken meer dan driekwart van alle schade aan gewassen en eigendommen. Voor een boer die zijn oogst kwijtraakt, is dat geen abstractie.

Man kijkt naar de resten van een olifant op een droge vlakte met doornbomen en een acacia op de achtergrond
Wat er na weken van een karkas over is. Het gebied is droog, en de akkers liggen tegen de looproutes van de dieren aan.

Sinds vorig jaar kan een gedupeerde tot vijf miljoen shilling vergoeding krijgen. Alleen komt dat geld traag, en gif is goedkoop. Dat is precies de rekening die achttien dode olifanten zichtbaar maken.

Het is ook geen los incident. In januari werden in hetzelfde gebied zes leeuwen en tweeendertig gieren vergiftigd. Wie gif op een akker legt, raakt niet alleen het dier waar het om ging, en dat maakt de schade voor de natuur groter dan de dode dieren die geteld worden.

Portret van Maartje Vos, hoofdredacteur van Nieuws.co
Auteur

Maartje Vos

Maartje is hoofdredacteur van Nieuws.co en schrijft over politiek, klimaat en openbaar bestuur.

Meer van deze auteur
Dagelijkse nieuwsbrief

Het laatste nieuws? Nu elke ochtend in je inbox.

Om 7 uur een korte mail met alles wat je moet weten om je dag te beginnen.