Megadroogte dwingt VS tot forse waterbeperking
De twee grootste stuwmeren van Amerika staan lager dan ooit. Arizona, Californie en Nevada moeten daarom vanaf 2027 flink minder water uit de Colorado halen. De droogte in het zuidwesten is de zwaarste in twaalf eeuwen.
Het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft vrijdag een nieuw waterplan gepubliceerd voor de Colorado. Arizona, Californie en Nevada moeten vanaf 2027 samen 1,25 miljoen acre-feet per jaar minder uit de rivier halen, ongeveer 1,5 miljard kubieke meter. Dat plan geldt voor twee jaar.
De reden staat in het water zelf. Lake Mead, het grootste stuwmeer van het land, staat lager dan ooit sinds de aanleg negentig jaar geleden. Lake Powell zakte op 15 augustus naar een eigen laagterecord. Samen bereikten ze in juli het diepste punt ooit.
De kortingen komen uit het tweejarige plan van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Een acre-foot is ongeveer 1.230 kubieke meter, genoeg voor twee tot drie huishoudens per jaar.
Arizona levert het meest in
De pijn is niet gelijk verdeeld. Arizona levert 760.000 acre-feet in, ruim een kwart van zijn aandeel, en voor gebruikers die rechtstreeks uit het kanaal tappen loopt dat op tot de helft. Californie levert 440.000 acre-feet in, tien procent. Nevada raakt 50.000 acre-feet kwijt, zestien procent.
De staten stroomopgaands, Colorado, Wyoming, Utah en New Mexico, hoeven verplicht niets in te leveren. Dat verschil is precies waar het jarenlange gevecht over gaat: wie er als eerste aan is als de rivier minder water aanvoert dan er op papier verdeeld is.
Twee decennia droogte, en de ergste in twaalf eeuwen
De Colorado krimpt al ruim twintig jaar. Onderzoek aan jaarringen van bomen laat zien dat het zuidwesten van de Verenigde Staten in die periode droger was dan in enige vergelijkbare periode sinds ongeveer het jaar 800. Dat maakt dit de zwaarste droogte in twaalf eeuwen.
Klimaatverandering is daarin de versterker. Hogere temperaturen laten meer water verdampen uit meren en uit de sneeuw in de bergen, en juist die smeltende sneeuw vult de rivier. Bovenop die krimp staat het gebruik: er is decennialang meer water verdeeld dan er gemiddeld door de rivier stroomt.
Stroom en drinkwater in gevaar
Een laag stuwmeer is meer dan een lelijk gezicht. Zakt het peil te ver, dan kan er geen water meer door de turbines en valt de stroomproductie stil. Nog dieper, en de uitlaten liggen boven het water, waardoor er niets meer geleverd kan worden aan de steden verderop.
Waterexperts in de regio zeggen precies dat: het systeem staat op het punt te bezwijken. Een van hen vatte de situatie samen als een systeem dat een droog jaar en een rechtszaak verwijderd is van uitvallen.
En hierna?
De regels waarmee de rivier nu wordt verdeeld, lopen eind dit jaar af. De zeven staten hebben nog geen akkoord over wat daarna komt, en dit tweejarige plan is dus vooral een noodverband tot 2029.
Zonder overeenkomst schuiven de partijen naar de rechter, en dat is waar iedereen bang voor is: een uitspraak over waterrechten uit 1922 die vastlegt wie er straks met droge kranen zit.
Voor Nederlandse lezers klinkt het patroon bekend. Hier zakte de Rijn deze zomer naar de laagste stand sinds de metingen in 1866 begonnen, met een scheepvaart die minder kan laden en kanalen die dichtgingen. Andere rivier, zelfde mechanisme: minder aanvoer, meer verdamping, en afspraken die uit een natter tijdperk komen.
Maartje Vos
Maartje is hoofdredacteur van Nieuws.co en schrijft over politiek, klimaat en openbaar bestuur.
