ICE in cijfers: meer cellen, meer doden
De Amerikaanse immigratiedienst houdt meer mensen vast dan ooit, vliegt recordaantallen deportatievluchten en ziet het aantal sterfgevallen in zijn cellen oplopen. Ook Amerikaanse staatsburgers belanden erin. Dit is wat de cijfers laten zien, en wat het kost.
De immigratiedienst ICE is in twee jaar tijd uitgegroeid tot de duurste politiedienst van de Verenigde Staten. De cijfers achter die groei staan verspreid over overheidsstukken, rechtszaken en tellingen van onderzoekers. Bij elkaar geven ze een beeld dat verder gaat dan de losse verhalen die het nieuws halen.
Meer mensen vast dan ooit
Op 24 januari 2026 zaten er 70.766 mensen in immigratiedetentie, de eerste keer dat de teller boven de zeventigduizend uitkwam. Het gemiddelde over het lopende begrotingsjaar ligt op 65.765 per dag. Ter vergelijking: in 2021 was dat gemiddelde 18.315.
Over wie daar zitten lopen de lezingen uiteen. ICE zelf zegt dat zestig procent van de gedetineerden een strafblad heeft. Onderzoekers die de dossiers naast elkaar leggen komen tot een andere conclusie: 92 procent van de groei dit jaar bestaat uit mensen zonder aanklacht of veroordeling.
Cijfers van ICE, TRAC en het Vera Institute of Justice, stand eind juli 2026.
Recordaantallen vluchten
Sinds onafhankelijke waarnemers de vluchten volgen, is er geen maand geweest als april 2026: 245 uitzettingsvluchten. In maart lag het totale aantal handhavingsvluchten op 1.794, ruim twee keer zoveel als een jaar eerder; in februari waren het er 1.630, een stijging van 155 procent.
Het vliegen zelf wordt uitbesteed. Chartermaatschappij GlobalX voert het grootste deel uit, ongeveer zeventig procent. Avelo Airlines stapte er weer uit na protest en gedoe met de kosten. Het ministerie kocht daarnaast eigen toestellen: zes Boeings voor 140 miljoen dollar, die volgens Amerikaanse media nauwelijks hebben gevlogen.
Amerikanen in de cel
Dat de dienst ook eigen staatsburgers oppakt, is geen incident. Hoogleraar Jacqueline Stevens van Northwestern University komt bij het doorlichten van dossiers uit op ongeveer een procent Amerikaanse staatsburgers onder de gedetineerden. Bij de huidige aantallen zijn dat ruim tweeduizend mensen tegelijk.
De zaken die de rechter halen, laten zien hoe dat gaat. Leonardo Garcia Venegas, geboren in de Verenigde Staten, werd binnen enkele maanden twee keer opgepakt en klaagt de overheid aan wegens onrechtmatige detentie. Tweeentwintig mensen die bij invallen werden aangehouden, onder wie een staatsburger uit Chicago, stapten samen naar de rechter tegen aanhoudingen zonder bevel. In een andere zaak werd een in Colorado geboren Amerikaan na een verkeerscontrole naar Mexico gezet.
Zwangere vrouwen in de cel
De eigen richtlijn van ICE uit 2021 is duidelijk: zwangere vrouwen, vrouwen die net zijn bevallen en vrouwen die borstvoeding geven worden in beginsel niet vastgezet voor een administratieve overtreding. Toch zaten er op 16 februari 2026 121 van hen in detentie, onder wie 86 zwangere vrouwen. Negen van hen waren in het laatste trimester.
Tussen 1 januari 2025 en diezelfde datum zette de dienst 363 zwangere, pas bevallen of borstvoedende vrouwen uit. Tot eind september 2025 werden zestien miskramen in detentie gedocumenteerd.
Het ministerie stelt dat zwangere vrouwen toegang hebben tot goede medische zorg. Mensenrechtenorganisaties en Amerikaanse media beschrijven het tegenovergestelde: uitgestelde controles, moeders die van hun pasgeboren kind worden gescheiden, en klachten die pas na tussenkomst van advocaten in beweging komen. Het ministerie erkent zelf dat het geen volledig beeld heeft van hoeveel vrouwen borstvoeding geven.
Cijfers uit het onderzoek van Human Rights Watch en gegevens van het ministerie.
Sterfgevallen in de cel
In de eerste zeven maanden van 2026 stierven 26 mensen in ICE-detentie. Over heel 2025 waren het er 31, het hoogste aantal in twintig jaar; het record staat op 32, uit 2004. Het sterftecijfer per gedetineerde is meer dan verdubbeld sinds begin 2025 en ligt op het hoogste punt in ruim tien jaar.
Waarnemend ICE-directeur Todd Lyons wijt het aan de omvang: nooit eerder zaten er zoveel mensen vast. Wat daarnaast opvalt is de verslaglegging. Van de 49 sterfgevallen sinds januari 2025 verscheen in slechts vijftien gevallen binnen achtenveertig uur een voorlopige melding, terwijl dat de eigen regel is.
Verzet op straat
In New York botst het werk van de dienst geregeld met de buurt. Bij het Brookdale-ziekenhuis in Brooklyn brachten agenten in juli een gewonde arrestant naar de spoedeisende hulp; volgens hen was de man uit een raam gevallen. Buiten verzamelde zich een groep demonstranten, en toen de agenten wilden vertrekken bleken twee banden van hun voertuig doorgesneden. Ze reden weg en moesten verderop stoppen om te wisselen.
Het is geen op zichzelf staand geval. Bij een dakdekkersbedrijf in Rochester trokken agenten zich terug nadat demonstranten de banden van een dienstwagen hadden lek gestoken, en in New York werden dit voorjaar meermaals voertuigen beschadigd. De agenten droegen bij het ziekenhuis maskers en handschoenen, terwijl een nieuwe staatswet gezichtsbedekking bij dit soort optredens juist aan banden legt. Het ministerie reageerde niet op vragen daarover.
Wat het kost
De uitbreiding wordt betaald uit twee stromen: het gewone jaarbudget en een apart wetsvoorstel dat tot 2029 loopt. Daarbovenop komen de kosten per cel, per vlucht en per uitzetting, en die lopen sterk uiteen afhankelijk van wie rekent.
De rekening tot nu toe
| Post | Bedrag | Bron |
|---|---|---|
| Jaarbudget ICE 2026 | 10,9 miljard dollar | Begrotingsverzoek |
| Extra meerjarig pakket | 74,85 miljard dollar | Wet uit 2025, tot 2029 |
| Waarvan detentie-uitbreiding | 38,3 miljard dollar | Naar 92.600 plekken |
| Detentie per persoon per dag | 165 tot 220 dollar | Ministerie en eigen berekening |
| Detentie per jaar | Ongeveer 3,2 miljard dollar | Bij het huidige gemiddelde |
| Chartervlucht per vlieguur | 8.577 dollar standaard | ICE-tarief |
| Uitschieters per vlieguur | 6.929 tot 26.795 dollar | Afhankelijk van toestel |
| Kosten per uitzetting | 17.121 dollar volgens ICE | Onderzoekers komen hoger uit |
| Zes eigen toestellen | 140 miljoen dollar | Nauwelijks gevlogen |
| Guantanamo Bay | Ruim 70 miljoen dollar | Grotendeels leeg gebleven |
Waar het naartoe gaat
De doelstelling in de begrotingsstukken is niet mis te verstaan: honderdduizend cellen en een miljoen uitzettingen per jaar. Het aantal plekken groeit richting 92.600. Dat betekent dat de cijfers hierboven geen eindstand zijn maar een tussenstand.
Tegelijk stapelen de rechtszaken zich op, en die gaan zelden over de aantallen. Ze gaan over de vraag of iemand mocht worden meegenomen zonder bevel, of een staatsburger uren vast mocht zitten, of een kind uit een auto gehaald mocht worden. Dat zijn de zaken die uiteindelijk bepalen hoeveel van dit alles overeind blijft.
Maartje Vos
Maartje is hoofdredacteur van Nieuws.co en schrijft over politiek, klimaat en openbaar bestuur.
