Wereld · Midden-Oosten

Grieks luchtafweer schiet drones neer bij Yanbu

Een Patriot-batterij die door Grieks militair personeel wordt bediend, onderschepte donderdag een zwerm drones boven het Saoedische Yanbu. Het is de derde keer dat het systeem in actie komt sinds de oorlog met Iran begon. Griekenland heeft de batterij daar sinds 2021 staan.

Opgerichte lanceerinrichting van een Patriot-luchtafweersysteem op een oplegger in een droog landschap
Opgerichte lanceerinrichting van een Patriot-luchtafweersysteem op een oplegger in een droog landschap

Boven Yanbu, aan de Saoedische kust van de Rode Zee, is donderdag een zwerm drones onderschept. Dat gebeurde door een Patriot-luchtafweersysteem dat door Griekse militairen wordt bemand. Er werden drie raketten afgevuurd, in samenspraak met de Saoedische luchtverdediging.

Griekse veiligheidsbronnen melden dat aan persbureau Reuters. Een officiële verklaring uit Athene of Riyad is er niet. Yanbu is geen willekeurige plek: er staan grote raffinaderijen en het is een van de belangrijkste olieknooppunten aan de Rode Zee.

Laadinstallatie van een olieterminal in zee bij Yanbu, met gele en groene laadarmen boven het water
Een olieterminal bij Yanbu. De haven en de raffinaderijen daar zijn een van de belangrijkste knooppunten aan de Rode Zee.

Yanbu ligt aan de Rode Zee, ver van Jemen

Kaart van de Rode Zee en de Golf met Yanbu Yanbu ligt aan de Rode Zee, in het westen van Saoedi-Arabie, ongeveer driehonderd kilometer ten noorden van Jeddah. De raffinaderijen daar liggen op ruime afstand van Jemen in het zuiden en van Iran en de Straat van Hormuz in het oosten. SAOEDI-ARABIEJEMENIRANEGYPTEOMANYanbuJeddahRiyadSanaaStraat van Hormuz Rode Zee Perzische Golf
  • Yanbu, waar de drones op afkwamen
  • Saoedi-Arabie
  • Landsgrenzen
De raffinaderijen van Yanbu liggen aan de Rode Zee, niet aan de Golf. Een aanval daarop moet dus over of langs het hele Arabisch schiereiland komen. Bron: Natural Earth (landsgrenzen), plaatsen op coordinaat

Waarom er Grieken in Saoedi-Arabië staan

De batterij staat er sinds 2021. Griekenland leverde het systeem en het personeel onder een afspraak met Riyad om de energie-infrastructuur van het koninkrijk te helpen beschermen, als onderdeel van een gezamenlijk luchtverdedigingsplan. Het werkgebied van de eenheid ligt in het zuidwesten van het land.

Die afspraak stamt uit rustiger tijden. Toen ging het om afschrikking en om oefening met Amerikaans materieel; nu staat dezelfde eenheid midden in een oorlog waar Europa officieel buiten blijft.

Wat er bekend is
3Afgevuurde rakettenDoor de Grieks bemande Patriot-batterij
3eKeer in actieSinds het begin van de oorlog met Iran
2021Sinds dat jaar in Saoedi-ArabiëMet Grieks personeel, op verzoek van Riyad
2Iraanse raketten onderscheptEerder dit jaar, boven Saoedische raffinaderijen
YanbuHet doelwitRaffinaderijen aan de Rode Zee
0Officiële verklaringenDe informatie komt van veiligheidsbronnen

Op basis van Griekse veiligheidsbronnen bij Reuters en eerdere uitspraken van de Griekse regering.

Niet de eerste keer dit jaar

Eerder dit jaar onderschepte dezelfde eenheid volgens de Griekse minister van Defensie Nikos Dendias twee Iraanse ballistische raketten die op Saoedische raffinaderijen waren gericht. Ook Houthi-projectielen richting een grote raffinaderij zijn eerder door Griekse eenheden uit de lucht gehaald.

De Griekse regering benadrukt telkens hetzelfde: het gaat om verdediging en afschrikking, en niet om deelname aan aanvallen op Iran. Dat onderscheid is politiek van belang, want Griekenland is NAVO-lid en de Europese landen houden zich formeel afzijdig in deze oorlog.

Wat het onderscheid in de praktijk betekent

Wat het onderscheid in de praktijk betekent
WelNiet
Inkomende raketten en drones onderscheppenDoelen in Iran of Jemen aanvallen
Saoedische energie-infrastructuur beschermenDeelnemen aan Amerikaanse of Israëlische operaties
Samenwerken met Saoedische luchtverdedigingOptreden onder een NAVO-vlag
Zoals de Griekse regering de missie zelf omschrijft.

Europa staat dichter bij deze oorlog dan het zegt

Precies daar zit de betekenis van dit bericht. Een Europees land bedient een luchtafweersysteem dat in een oorlogsgebied schiet, en dat gebeurt buiten het NAVO-verband om, op basis van een bilaterale afspraak met een Golfstaat.

Griekenland verplaatste daarnaast een Patriot-batterij naar Kreta en verhoogde de waakzaamheid bij militaire locaties in eigen land en op Cyprus, na Iraanse dreigementen aan het adres van Amerikaanse bases in Europa.

Voor de olieprijs is elke geslaagde onderschepping goed nieuws, want een geraakte raffinaderij aan de Rode Zee zou de markt hard raken. Voor de vraag hoe ver Europa in deze oorlog verwikkeld is, ligt het antwoord ingewikkelder.

Portret van Maartje Vos, hoofdredacteur van Nieuws.co
Auteur

Maartje Vos

Maartje is hoofdredacteur van Nieuws.co en schrijft over politiek, klimaat en openbaar bestuur.

Meer van deze auteur
Dagelijkse nieuwsbrief

Het laatste nieuws? Nu elke ochtend in je inbox.

Om 7 uur een korte mail met alles wat je moet weten om je dag te beginnen.