Consumentenbond vindt achttien keer krimpflatie
De inhoud van een grote zak M&M s ging in zes jaar van 440 naar 363 gram, en een fles Blue Band kromp naar 700 milliliter met dezelfde adviesprijs. De Consumentenbond ziet minder krimpflatie dan een paar jaar terug, maar wil dat een kleinere inhoud verplicht op de verpakking komt.
De Consumentenbond heeft achttien verpakkingen gevonden die kleiner zijn geworden zonder dat de prijs evenredig zakte. Volgens de bond komt dat minder vaak voor dan een paar jaar geleden, maar het gebeurt nog steeds, en vaak bij producten die al eerder krompen.
Het gaat onder meer om M&M s, Andrelon, Blue Band, Becel, Head & Shoulders, Dixap en Enkhuizer Jodekoeken. In een paar gevallen is de verpakking meteen opnieuw ontworpen, waardoor het verschil op het schap niet opvalt.
Wat er uit de verpakking verdween
| Product | Inhoud toen en nu | De prijs |
|---|---|---|
| M&M s, grote zak | 440 gram in 2020, nu 363 gram | per 100 gram tien procent duurder |
| Blue Band vloeibaar | 750 milliliter, sinds maart 700 | adviesprijs bleef 3,65 euro |
| Andrelon conditioner | 300 naar 250 naar 200 milliliter | van 5,49 naar 6,49 euro, 48 procent duurder per 100 ml |
Om te zien hoeveel er in de loop der jaren uit die pakken verdween, hebben wij de maten per krimpstap naast elkaar gezet en het verschil uitgerekend. Bij twee van de drie producten gebeurde het in twee stappen, met jaren ertussen.
Wat er in de loop der jaren uit de verpakking verdween
- M&M s
- 18% mindervan 440 naar 363 gram sinds 2020
- Andrelon
- 33% mindervan 300 naar 200 milliliter, in twee stappen
- Blue Band
- 7% mindervan 750 naar 700 milliliter, zelfde prijs
- Prijs per eenheid
- omhoogtot 48 procent duurder per 100 milliliter
De cijfers komen van de Consumentenbond en uit de Franse regelgeving.
Meer inhoud schreeuwen ze van de daken
Wat de bond stoort, is de eenzijdigheid. Een grotere inhoud staat groot op de voorkant, een kleinere inhoud verandert stil op de achterkant.
Zit er meer in een verpakking, dan schreeuwen fabrikanten dat van de daken. Maar als de inhoud minder wordt, passen ze dat alleen stilletjes aan.
Fabrikanten wijzen op hun eigen kosten en op de winkels: zij bepalen alleen de adviesprijs, de supermarkt zet het prijskaartje. Andrelon zegt de adviesprijs te hebben verhoogd omdat het materiaal duurder werd.
Wat de consument kan doen
De prijs per kilo of per liter staat op het schapkaartje, en dat is de enige plek waar krimpflatie zichzelf verraadt. Wie op die eenheidsprijs let in plaats van op de prijs per pak, ziet de verandering meteen.
Alleen werkt dat alleen als je de oude prijs nog weet. En dat is precies waar de nieuwe verpakking bij helpt: die wist het beeld dat je in je hoofd had.
In Frankrijk hangt er een bordje
Frankrijk pakte dit als eerste EU-land aan. Sinds 1 juli 2024 moeten winkels vanaf vierhonderd vierkante meter twee maanden lang bij het product melden dat de inhoud is gekrompen terwijl de prijs gelijk bleef of steeg. Wie dat niet doet, riskeert vijftienduizend euro boete.
In Nederland bestaat die plicht niet. De Reclame Code Commissie wees eind 2024 drie klachten af, met het argument dat zij niet gaat over de vraag of krimpflatie misleidend is. De Consumentenbond wil daarom een wettelijke meldplicht, op de verpakking of op het schap.
Waarom dit meer is dan gemopper
Krimpflatie is een prijsverhoging die niet in de prijs zit. In de inflatiecijfers komt het wel terug, want het CBS rekent met prijzen per kilo en per liter, maar in het hoofd van de klant niet: die ziet hetzelfde bedrag op de bon.
Dat maakt het een handige manier om een verhoging door te voeren zonder dat het opvalt, en dat is ook waarom het vooral opduikt in jaren waarin de kosten stijgen. De boodschappen zijn de afgelopen jaren flink duurder geworden, en dit is het deel van die stijging dat je niet ziet.
Voor de bond is de vraag daarom niet of een fabrikant mag verkleinen. Dat mag. De vraag is of hij dat mag doen zonder het te zeggen.
Sander de Groot
Sander is econoom en schrijft voor Nieuws.co over de economie, de beurs en het bedrijfsleven.
