Van Hayden tot Brown: zwarte leiders ontslagen
Sinds Trump terug is in het Witte Huis zijn opvallend veel zwarte topfunctionarissen ontslagen, van de voorzitter van de Joint Chiefs tot de Librarian of Congress. Volgens een rechtszaak trof het zes van de acht zwarte commissarissen bij onafhankelijke agentschappen. Het Witte Huis zegt dat alleen competentie telt.
Sinds Donald Trump in januari 2025 terugkeerde in het Witte Huis zijn opvallend veel zwarte bestuurders en topfunctionarissen ontslagen of weggewerkt. Volgens onderzoek van de organisatie Democracy Forward, dat de basis vormt voor twee rechtszaken, trof het zes van de acht zwarte commissarissen bij dertien onafhankelijke agentschappen. Bij hun witte collega's ging het om 10 van de 37.
Het Witte Huis wijst dat verband af. Een woordvoerder zegt dat de enige factor achter personeelsbeslissingen competentie is.
Wie er wegging
Generaal Charles 'CQ' Brown werd op 21 februari 2025 ontslagen als voorzitter van de Joint Chiefs of Staff. Hij was de eerste zwarte man die een onderdeel van de krijgsmacht leidde, als chef van de luchtmacht. Trump droeg oud-luchtmachtgeneraal Dan Caine voor als opvolger.
Carla Hayden, de eerste vrouw en de eerste zwarte Amerikaan als Librarian of Congress, hoorde op 8 mei 2025 via een e-mail van twee zinnen dat haar functie 'per direct' was beeindigd. Het Witte Huis noemde diversiteitsprogramma's en haar boekkeuze voor kinderen als reden. Persvoorlichter Karoline Leavitt zei dat ze niet paste bij wat het Amerikaanse volk nodig heeft.
Zwarte functionarissen die zijn ontslagen of weggewerkt
| Naam | Functie | Wat er gebeurde |
|---|---|---|
| Charles Q. Brown | Voorzitter Joint Chiefs of Staff | Ontslagen, 21 februari 2025 |
| Carla Hayden | Librarian of Congress | Ontslagen per e-mail, 8 mei 2025 |
| Telita Crosland | Directeur Defense Health Agency | Plotseling met pensioen, 28 februari 2025, geen reden genoemd |
| Alvin Brown | Vicevoorzitter NTSB | Ontslagen, mei 2025 |
| Robert Primus | Voorzitter Surface Transportation Board | Ontslagen, augustus 2025 |
| Cathy Harris | Lid ambtenarenraad MSPB | Ontslagen, 10 februari 2025 |
| Gwynne Wilcox | Lid arbeidsraad NLRB | Uit functie gezet |
| Charlotte Burrows | Commissaris EEOC | Weggestuurd of poging daartoe |
| Travis LeBlanc | Lid toezichtsorgaan PCLOB | Weggestuurd of poging daartoe |
| Willie Phillips | Commissaris energietoezichthouder FERC | Afgetreden na verzoek van het Witte Huis, 22 april 2025 |
| Peggy Carr | Commissaris onderwijsdatacentrum NCES | Op non-actief gezet, 24 februari 2025 |
| Lisa Cook | Gouverneur Federal Reserve | Ontslag door Hooggerechtshof geblokkeerd, 29 juni 2026 |
De verhouding 6 van 8 komt van Democracy Forward. Het Witte Huis betwist dat ras een rol speelde.
In het leger schrapte minister van Defensie Pete Hegseth ook zwarte officieren van promotielijsten. Het ging om twee zwarte legerofficieren die brigadegeneraal hadden moeten worden en twee zwarte marineofficieren op een lijst voor admiraal. Volgens Military.com was meer dan de helft van de officieren die in 2026 van promotielijsten werden geschrapt vrouw of zwart.
Cathy Harris zat in de Merit Systems Protection Board, die federale werknemers beschermt tegen misstanden van hun werkgever. Trump ontsloeg haar op 10 februari 2025, hoewel haar termijn tot maart 2028 liep. Een hof van beroep zette haar terug, maar het Hooggerechtshof liet het ontslag in mei 2025 staan zolang de zaak loopt.
Ook Peggy Carr, de commissaris van het onderwijsdatacentrum NCES, werd in februari 2025 op non-actief gezet. Haar termijn liep tot 2027. Ze is de eerste NCES-commissaris die door een president is ontslagen.
Alvin Brown
Alvin Brown, oud-burgemeester van Jacksonville, werd in mei 2025 weggestuurd als vicevoorzitter van de veiligheidsraad NTSB. Hij was in maart 2024 beëdigd en zat pas ruim een jaar in een termijn van vijf jaar. Het Witte Huis bevestigde het ontslag en gaf geen reden.
Volgens de wet mag een president een NTSB-lid alleen ontslaan wegens inefficiëntie, plichtsverzuim of wanbeheer. Brown stapte op 4 juni 2025 met hulp van Democracy Forward naar de rechtbank in Washington. Robert Primus, voorzitter van de Surface Transportation Board, volgde na zijn ontslag in augustus 2025. Hun advocaten wijzen erop dat Trump vertrokken zwarte bestuurders niet door zwarte kandidaten liet vervangen, of helemaal niet.
Willie Phillips
Willie Phillips leidde onder Joe Biden de energietoezichthouder FERC, tot 20 januari 2025. Op 22 april 2025 trad hij af als commissaris. Volgens Politico wilde hij al weg toen het Witte Huis hem vroeg op te stappen. Door zijn vertrek is een Republikeinse meerderheid van 3 tegen 2 in de commissie mogelijk.
Lisa Cook en het Hooggerechtshof
Lisa Cook is de eerste zwarte vrouw in de raad van de Federal Reserve. Trump probeerde haar in augustus 2025 te ontslaan om beschuldigingen van hypotheekfraude. Cook ontkent die en de beschuldigingen zijn niet bewezen.
Het Hooggerechtshof oordeelde op 29 juni 2026 met 5 tegen 4 dat Trump haar niet meteen kon ontslaan, omdat ze geen opgave van redenen en geen kans op verweer had gekregen. President van het hof John Roberts schreef de uitspraak, samen met rechter Kavanaugh en de drie liberale rechters.
De uitspraak gaat over de procedure, niet over de vraag of de beschuldigingen kloppen. Trump begon in augustus 2026 opnieuw, met een brief over de beschuldigingen.
Diversiteitsbeleid en een vergelijking met een eeuw geleden
Naast de persoonlijke ontslagen gaat het beleid tegen diversiteitsprogramma's door. Op 26 maart 2026 tekende Trump een nieuw decreet dat diversiteitsbeleid bij bedrijven met federale contracten aanpakt. Een groep onderwijs- en minderhedenorganisaties spande in april een zaak aan, en twintig staten volgden in juni.
Het hof van beroep van het vierde circuit hief op 6 februari 2026 een rechterlijk verbod op eerdere decreten op. Het hof zei daarbij niet wat verboden diversiteit precies is. In juni bepaalde een rechter dat richtlijnen van het onderzoeksinstituut NIH illegaal waren, maar het Hooggerechtshof oordeelde in augustus met 5 tegen 4 dat die rechter niet bevoegd was de financiering te herstellen.
New York Times-correspondent Erica Green schreef dat het voor zwarte Amerikanen in de federale overheid in ruim honderd jaar niet zo snel of zo ver achteruit is gegaan. Ze verwees naar president Woodrow Wilson, die het overheidsapparaat opnieuw scheidde.
Zwarte medewerkers werden ontslagen of gedegradeerd, en beschuldigd van het onveilig maken van witte vrouwen.
Dat beschrijft Green over de tijd van Wilson, niet over nu. Het is haar maatstaf voor hoe ver de huidige ontwikkelingen gaan.
Onder Wilson, vanaf 1913, werd het overheidsapparaat naar ras gescheiden. Bij de postdienst werden zwarte medewerkers gedegradeerd of ontslagen. De weinigen die bleven, werkten achter schermen, buiten het zicht van klanten. Volgens W.E.B. Du Bois liet een afdeling zelfs een kooi bouwen om een zwarte collega van zijn witte collega's te scheiden.
Maartje Vos
Maartje is hoofdredacteur van Nieuws.co en schrijft over politiek, klimaat en openbaar bestuur.
