Zandvoort verdwijnt ondanks volle tribunes
Zondag rijdt de Formule 1 voor de 36e en laatste keer op Zandvoort. Elke editie sinds 2021 was uitverkocht, maar de race moet zonder overheidsgeld rondkomen en de rekening van de Formule 1 loopt op.
Zondag om drie uur begint op Zandvoort de laatste Formule 1-race op Nederlandse grond. Het is de 36e keer dat de Dutch Grand Prix als WK-race op de kalender staat, en de zesde sinds de terugkeer in 2021. Daarna is het voorbij.
Niet omdat de belangstelling wegzakte. Elk raceweekend sinds 2021 was uitverkocht, met ruim honderdduizend mensen per dag. De reden staat in de boeken, niet op de tribunes.
De bedragen over de organisatiebijdrage zijn gemiddelden over de hele kalender, berekend door Motor Sport Magazine. De opname uit de reserves werd gemeld door RTL Z.
Twee races zonder overheidsgeld
De Dutch Grand Prix is een van de weinige races die het zonder een cent subsidie moet doen. Directeur Robert van Overdijk noemde er nog een die in hetzelfde schuitje zit.
Wij en de Britse Grand Prix op Silverstone zijn de enige races die zonder enige overheidssteun moeten werken.
Dat betekent dat de rekening elk jaar opnieuw uit kaartverkoop en sponsors moet komen. Volgens Van Overdijk moesten alle drie de dagen helemaal vol om quitte te spelen. Sportief directeur Jan Lammers zei het korter: het gebeurde volledig op eigen kosten en risico.
Tegelijk liep de prijs van een plek op de kalender op. Toen Zandvoort in 2019 tekende, betaalden organisatoren gemiddeld 31 miljoen dollar per race aan de Formule 1. In 2025 was dat gemiddeld 43 miljoen dollar. Ook na correctie voor inflatie blijft daar een stijging van ongeveer twaalf procent over.
En dan nog de belasting
Er kwam druk bij van twee kanten in Nederland. Het kabinet wilde de btw op kaartjes verhogen van 9 naar 21 procent. De Tweede Kamer schrapte dat plan in 2024, maar het stond wel in de boeken toen er over de toekomst moest worden beslist.
De gemeente Zandvoort voerde vanaf 2024 wel een eigen heffing in, om de kosten van politie-inzet en opruimen te dekken. In datzelfde jaar haalden de aandeelhouders van de race ongeveer twintig miljoen euro uit de reserves, meldde RTL Z.
De Formule 1 wilde blijven
Opvallend genoeg kwam het einde niet uit Londen. De Formule 1 bood Zandvoort een plek in een rooster waarin landen elkaar afwisselen, zoals Spa-Francorchamps en Barcelona dat kregen. Dan rijd je niet elk jaar, maar blijf je op de kalender.
De organisatie wees dat af, en tekende in december 2024 alleen nog voor 2026 in plaats van voor de meerjarige verbintenis die de Formule 1 wilde. Wat Zandvoort wel openhoudt: mocht er ergens een race wegvallen, dan is het circuit bereid in te vallen.
Van Ascari tot Verstappen
De geschiedenis begon in 1952, toen Alberto Ascari de eerste Dutch Grand Prix won die meetelde voor het wereldkampioenschap. Daarna hoorde Zandvoort decennialang bij de kalender, met Jim Clark als recordhouder: vier zeges.
De oude reeks eindigde in 1985. Niki Lauda won die middag, wat de laatste overwinning van zijn loopbaan zou blijken. Daarna ging de exploitant van het circuit failliet en verdween de race. Er zouden vijfendertig jaar overheen gaan voordat de Formule 1 terugkwam.
Die terugkeer stond in 2020 op de rol en werd afgelast door corona. In 2021 lukte het wel, en meteen met de uitkomst waar het land op hoopte.
De zes weekenden sinds de terugkeer
| Jaar | Winnaar | Team |
|---|---|---|
| 2021 | Max Verstappen | Red Bull |
| 2022 | Max Verstappen | Red Bull |
| 2023 | Max Verstappen | Red Bull |
| 2024 | Lando Norris | McLaren |
| 2025 | Oscar Piastri | McLaren |
| 2026 | zondag | de laatste |
Circuit Zandvoort: de veertien bochten van het laatste rondje
- De baan, 4,259 km per ronde, veertien bochten
- De twee kombochten: Hugenholtz en Arie Luyendyk
- Start en finish op het rechte stuk langs de pits
Wat er verdwijnt
Zandvoort is een dorp van ongeveer zeventienduizend inwoners dat drie dagen lang meer dan honderdduizend bezoekers per dag ontving. Dat ging opvallend genoeg zonder verkeerschaos: 98 procent kwam met de trein, op de fiets of lopend.
Daarmee werd het weekend een voorbeeld waar andere organisatoren naar keken. De oranje tribunes en de duinen eromheen werden het beeld van de Nederlandse Formule 1, en dat beeld is zondag voor het laatst te zien.
Het circuit zelf blijft bestaan, met andere klassen op de kalender. En het afscheid heeft zijn eigen rituelen: het volkslied wordt dit jaar gezongen door Davina Michelle.
Hoe het weekend ervoor staat
Dit is bovendien het eerste sprintweekend op Zandvoort, met punten op zaterdag en de race van 72 ronden op zondag. In het kampioenschap leidt Kimi Antonelli met 219 punten, vijftig meer dan Lewis Hamilton. Verstappen won dit seizoen nog geen race.
De laatste ronde van de laatste Nederlandse Grand Prix valt zondagmiddag. Wie er wint staat nog open, wat erna komt niet: de Formule 1 rijdt volgend jaar zonder Zandvoort.
Marlou de Bruijn
Marlou leidt de sportredactie van Nieuws.co en schrijft daarnaast over cultuur.
