OV-staking 9 september: wat rijdt nog wel?

Wie woensdag 9 september met het openbaar vervoer wil reizen, kan maar beter extra tijd inplannen. Personeel van NS en van de vervoerders in de grote steden legt het werk neer uit protest tegen de kabinetsplannen voor de sociale zekerheid. Nieuws.co zet op een rij wat er nog wel rijdt, waarom er wordt gestaakt en of je geld terugkrijgt.

Wat rijdt er nog wel?

Landelijk ligt het treinverkeer helemaal stil. Regionaal verschilt het flink per stad hoeveel bus, tram en metro nog rijdt.

Utrecht is daarmee de uitzondering: waar Amsterdam, Rotterdam en Den Haag helemaal plat gaan, probeert U-OV een deel van het net overeind te houden. Tram 21 en een aantal drukke buslijnen, waaronder de 1, 3, 8 en 28, rijden mogelijk nog, zij het minder vaak dan normaal. Buiten de stad verwacht de vervoerder dat ongeveer de helft van de bussen daadwerkelijk rijdt.

Waarom wordt er gestaakt?

De actie gaat niet over loon of roosters, maar is gericht tegen het kabinet. FNV en CNV zijn boos over de voorgenomen bezuinigingen op de WW en de WIA, de uitkering voor mensen die langdurig ziek zijn. Het kabinet trok een deel van de plannen terug, maar volgens de bonden blijft ongeveer 70 procent van de bezuinigingen gewoon overeind: de structurele korting van 1,7 miljard euro op de WW blijft staan, en het halveren van de maximale WW-duur van 24 naar 12 maanden is alleen een jaar uitgesteld, niet geschrapt.

Staatssecretaris Bertram van Infrastructuur en Waterstaat noemt de gevolgen "bijzonder vervelend" voor reizigers, die volgens haar "de dupe" zijn van het conflict. Minister Vijlbrief van Sociale Zaken herhaalde zijn oproep aan bonden en kabinet om weer met elkaar in gesprek te gaan.

Krijg je geld terug?

Voor treinreizigers is de gebruikelijke regeling Geld Terug bij Vertraging beperkt bruikbaar: daarvoor moet je in principe zijn ingecheckt, wat lastig is als er de hele dag geen trein rijdt. Bovendien schrapte NS sinds 4 september de aparte vergoeding van maximaal 25 euro voor zelf geregeld vervangend vervoer, zoals een taxi, bij stakingen. Die kosten zijn voortaan voor eigen rekening.

Wat is het beste reisadvies?

Reis woensdag alleen met het openbaar vervoer als het echt niet anders kan, en check vlak voor vertrek de reisplanner of app van je vervoerder: welke ritten rijden, wordt pas gedurende de dag duidelijk. NS verwacht donderdag 10 september weer een normale dienstregeling, meldt de vervoerder zelf.

De staking van woensdag staat niet op zichzelf. Eerder deze maand was er al een landelijke havenstaking en een estafettestaking in de metaal- en bouwsector. FNV kondigt voor de rest van september meer acties aan, onder meer in de afvalbranche en de schoonmaak, maar heeft daarvoor nog geen data bekendgemaakt.