Noorwegen neemt Russisch schip in beslag
Noorwegen heeft bij Spitsbergen het Russische schip Professor Molchanov vastgelegd, na een patstelling van 24 uur met de kustwacht. Achter de actie zit een claim van 4,2 miljard dollar van het Oekraïense Naftogaz over afgepakte bezittingen op de Krim. Moskou noemt het piraterij.
Noorwegen heeft een Russisch schip in beslag genomen bij Spitsbergen. Het gaat om de Professor Molchanov, die woensdag werd vastgelegd in de haven van Barentsburg. Achter de actie zit een claim van 4,2 miljard dollar van het Oekraïense staatsbedrijf Naftogaz, meldt The Barents Observer.
De kustwacht hield het schip een etmaal tegen
Aan het beslag ging een patstelling van ongeveer 24 uur met de Noorse kustwacht vooraf. Daarna kwam het schip vast te liggen in Barentsburg, de Russische mijnbouwnederzetting op de eilandengroep.
De rechtbank Nord-Troms en Senja gaf maandag opdracht tot de arrestatie van het schip. De gouverneur van Spitsbergen, Lars Fause, voerde die uit. Zijn kantoor is op het eiland de instantie die zulke bevelen uitvoert.
Het vaartuig mag zijn huidige positie niet verlaten.
Dat zegt Fause over de Professor Molchanov. Passagiers en bemanning zijn volgens hem in veiligheid. Zijn kantoor stemde de opvang af met Trust Arktikugol, het Russische staatsbedrijf dat Barentsburg beheert.
Waar die 4,2 miljard vandaan komt
Een scheidsgerecht bij het Permanent Hof van Arbitrage in Den Haag deed in april 2023 uitspraak. Rusland moet Naftogaz en zes verbonden bedrijven vergoeden voor het onrechtmatig afpakken van bezittingen op de Krim, na de annexatie in 2014.
Het gaat om gasvelden, pijpleidingen en de Zwarte Zee-producent Chornomornaftogaz. De openstaande hoofdsom is ongeveer 4,22 miljard dollar, omgerekend 3,64 miljard euro. Met rente en proceskosten loopt dat op naar bijna vijf miljard dollar. Rusland betaalt niet.
Een Nederlandse rechter verklaarde de uitspraak eind 2024 uitvoerbaar. Ook in Noorwegen was de uitspraak al erkend voordat de rechtbank deze week het beslag toestond.
Bedragen volgens Naftogaz, stand van donderdag 3 september.
Maanden gevolgd, en toen toegeslagen
Het Amerikaanse advocatenkantoor Covington houdt het schip al maanden in de gaten voor Naftogaz. Toen duidelijk werd dat de Professor Molchanov naar Spitsbergen zou varen, vroegen de advocaten de Noorse rechter om beslag. Ze willen het schip ook gedwongen laten verkopen.
Een onderzoeksschip uit 1982
De Professor Molchanov is een ijsversterkt onderzoeksschip, in 1982 gebouwd op de werf Laivateollisuus in Turku. Het vaart onder Russische vlag met Moermansk als thuishaven, is 69,7 meter lang en meet 1.753 brutoton. Er is plaats voor 48 passagiers en 32 bemanningsleden.
De noordelijke dienst voor hydrometeorologie en milieumonitoring, onderdeel van de Russische weerdienst, vaart met het schip. Dit seizoen ging het meerdere keren heen en weer tussen Moermansk en Barentsburg, met wisselende groepen passagiers aan boord.
Moskou noemt het piraterij
De inbeslagname van het schip komt neer op piraterij.
Zo omschrijft een woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken de actie, in staatspersbureau TASS. Minister Aleksej Tsjekoenkov, verantwoordelijk voor het Noordpoolgebied, spreekt van juridisch nihilisme en wetteloosheid van westerse landen. Moskou vecht de zaak aan en zegt geen bericht te hebben gekregen over de procedure.
Naftogaz jaagt in tien landen
Naftogaz voert procedures in ongeveer tien landen. In Finland en Frankrijk liggen al Russische bezittingen vast. Ook in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk lopen zaken, schrijft The Moscow Times.
Rusland kan zijn verantwoordelijkheid niet ontlopen door een internationale arbitrage-uitspraak simpelweg te negeren.
Dat zegt waarnemend topman Serhii Fedorenko van Naftogaz. Het bedrijf blijft Russische bezittingen wereldwijd achtervolgen tot de vergoeding is betaald, zegt hij.
Het beslag komt boven op het sanctiepakket dat de Europese Unie tegen Rusland instelde.
De verhouding tussen Moskou en het Westen staat al onder druk. CIA-directeur Ratcliffe waarschuwde de NAVO deze zomer voor Russische plannen.
Wat er nu met het schip gebeurt, hangt af van de volgende stap van de rechter. Tot die tijd blijft het in Barentsburg liggen.
Maartje Vos
Maartje is hoofdredacteur van Nieuws.co en schrijft over politiek, klimaat en openbaar bestuur.
