Wereld · Noorwegen

Noorse koning Harald V (89) overleden

De koning stierf vrijdagochtend om 06.35 uur in het Rijksziekenhuis in Oslo, na een opname van elf dagen. Zijn zoon Haakon volgt hem op als koning Haakon VIII. Het Nederlandse koningspaar reageert intens bedroefd.

Koning Harald van Noorwegen lacht in een donkerblauw pak met lichtblauwe stropdas, zittend voor een houten wand
Koning Harald van Noorwegen lacht in een donkerblauw pak met lichtblauwe stropdas, zittend voor een houten wand

Koning Harald V van Noorwegen is vrijdagochtend overleden. Het paleis meldde dat hij om 06.35 uur stierf in het Rijksziekenhuis in Oslo, waar hij sinds 17 augustus lag. Hij is 89 jaar geworden en was het oudste staatshoofd van Europa.

De koning kampte met bloedarmoede waarbij zijn rode bloedcellen te snel werden afgebroken. Een medicijn daartegen veroorzaakte vochtophoping, en daar kwam een ernstige bloedinfectie bij. Aan die combinatie is hij overleden.

Haakon is nu koning

Haakon van Noorwegen in gala-uniform met onderscheidingen loopt door een zaal met wandtapijten en vergulde stoelen
Haakon (53) is sinds vrijdagochtend koning Haakon VIII. Hij nam de taken van zijn vader de laatste jaren steeds vaker over.

De opvolging gaat vanzelf: op het moment van overlijden werd kroonprins Haakon (53) staatshoofd, als koning Haakon VIII. Voor de formele vastlegging kwam de ministerraad vrijdag om half twaalf bijeen. Zijn dochter Ingrid Alexandra (22) is daarmee kroonprinses en de eerste vrouw die in Noorwegen rechtstreeks in lijn staat voor de troon.

Prinses Ingrid Alexandra van Noorwegen kijkt opzij, met lang blond haar en een donkere jas
Ingrid Alexandra (22) is sinds vrijdagochtend kroonprinses. Zij is de eerste vrouw die in Noorwegen rechtstreeks eerste in lijn staat voor de troon.

Haakon nam het werk van zijn vader de afgelopen jaren al vaker over. De koning liet in 2024 een pacemaker plaatsen na een infectie tijdens een vakantie in Maleisie, en schrapte sindsdien stap voor stap taken.

Zijn koningschap in cijfers
35Jaar koningVan januari 1991 tot augustus 2026
89Jaar oudGeboren op 21 februari 1937
11Dagen opgenomenSinds 17 augustus in het Rijksziekenhuis
3Olympische SpelenAls zeiler in 1964, 1968 en 1972
53Jaar oudZijn opvolger Haakon VIII
22Jaar oudKroonprinses Ingrid Alexandra

Op basis van het paleisbericht en Noorse en internationale berichtgeving van vrijdag.

Een koning die dicht bij zijn volk stond

Harald volgde in 1991 zijn vader Olav V op. Zijn positie werd omschreven als die van een koning zonder afstand: hij reed zelf auto, sprak in zijn kersttoespraken over eenzaamheid en verdriet, en gold decennialang als een van de populairste publieke figuren van het land. In peilingen kreeg hij regelmatig een rapportcijfer rond de negen.

Zijn huwelijk zorgde eerst voor een crisis. Hij ontmoette Sonja Haraldsen, dochter van een kledinghandelaar, en hield negen jaar vol tegen de bezwaren van hof en politiek. Pas toen hij liet weten anders ongetrouwd te blijven, gaf zijn vader toestemming. Ze trouwden in 1968.

Zeilen bleef zijn leven lang zijn sport. Hij deed driemaal mee aan de Olympische Spelen en werd in 1987 wereldkampioen in de klasse waarin hij voer. Ook als koning stond hij nog aan het roer bij wedstrijden.

Nederlandse reactie

Koning Willem-Alexander, koningin Maxima en prinses Beatrix lieten weten intens bedroefd te zijn. In hun verklaring noemen zij Harald een koning die zijn land met liefde, trots en overtuiging diende, en noemen zij de gezamenlijke tochten rond Oslo onvergetelijk.

Koning Harald diende zijn land met liefde, trots en overtuiging.
Koning Harald met een wandelstok lacht in uniform naast koning Willem-Alexander, koningin Maxima in een groene jurk, koningin Sonja en kroonprinses Mette-Marit in een zaal van het paleis in Oslo
Harald ontving Willem-Alexander en Maxima in Oslo. Naast hen koningin Sonja en kroonprinses Mette-Marit.

De Noorse premier Jonas Gahr Store roemde hem als iemand die zijn leven wijdde aan onwankelbaar vertrouwen in het Noorse volk. Store zegde eerder deze week een werkbezoek aan Duitsland af toen de toestand van de koning verslechterde.

Wat er nu gebeurt

Bij het paleis in Oslo hing de vlag vrijdagochtend halfstok en legden mensen bloemen neer. De Noorse omroep spreekt van het einde van een tijdperk. Wanneer de uitvaart plaatsvindt, is nog niet bekendgemaakt.

Portret van Maartje Vos, hoofdredacteur van Nieuws.co
Auteur

Maartje Vos

Maartje is hoofdredacteur van Nieuws.co en schrijft over politiek, klimaat en openbaar bestuur.

Meer van deze auteur
Dagelijkse nieuwsbrief

Het laatste nieuws? Nu elke ochtend in je inbox.

Om 7 uur een korte mail met alles wat je moet weten om je dag te beginnen.