Honderden vermist na vloedgolf in Nepal

In het noorden van Nepal, op de grens met Tibet, is woensdagochtend een vloedgolf door het dal van de Bhote Koshi geraasd. De Nepalese politie telt 157 doden. Aan Tibetaanse kant meldde de Chinese staatstelevisie drie doden.

Het water kwam rond half negen s ochtends, zonder waarschuwing. In het district Rasuwa werden hele dorpen weggeslagen. De drukke grensovergang Rasuwagadhi, de belangrijkste verbinding met China in dit deel van het land, verdween in seconden.

Vermisten uit achtentwintig landen

Het aantal vermisten liep woensdagavond op tot 579 toeristen, onder wie 466 buitenlanders uit achtentwintig landen. Daar komen 44 leden van de veiligheidstroepen en 41 politiemensen bij, plus ongeveer zestig arbeiders van een waterkrachtcentrale. Aan de Tibetaanse kant worden 265 mensen vermist.

Onder de vermisten zijn ruim honderd Indiërs, van wie velen op bedevaart waren naar de berg Kailash in Tibet. Verder gaat het onder meer om Britten, Amerikanen, Australiërs en Canadezen.

Of er ook een Nederlander bij is, is niet zeker. Er werd melding gemaakt van één vermiste Nederlander, maar Buitenlandse Zaken kon dat niet bevestigen. Het ministerie kreeg meerdere telefoontjes van mensen die familie in Nepal niet konden bereiken, en in een deel van die gevallen kwam het contact later weer tot stand.

Wat er misging in de rivier

De ramp begon hoger in het gebergte, in de Lhende Khola, een zijriviertje van de Bhote Koshi. Daar kwam een massa ijs, rots en puin naar beneden die de rivier afsloot. Achter die natuurlijke dam liep het water op tot de blokkade het begaf.

Wat de lawine losmaakte, is nog niet vastgesteld. Deskundigen houden twee sporen open: een stuk gletsjer dat losliet, of extreem zware regen. Eerst werd nog gedacht aan een aardbeving in Tibet, maar volgens de Amerikaanse geologische dienst kwamen de trillingen van de aardverschuiving zelf.

Mijn familie werd voor mijn ogen meegesleurd.

Dat zei een overlevende. Voor de mensen benedenstrooms was er geen enkel teken vooraf: het dal is smal, het verval groot, en tussen de doorbraak en de eerste dorpen zat maar een handvol minuten.

Hulp uit drie landen tegelijk

Nepal zette het leger en helikopters in, maar landen lukte lang niet overal door het hoge water. Reddingsteams zochten de nacht door, met de vrees dat het dodental verder oploopt.

China stuurde militairen om de wegen aan zijn kant vrij te maken en zette drones in om de schade in kaart te brengen. India leverde medische spullen, en het Rode Kruis ging per helikopter op weg.

De tweede keer in veertien maanden

Dit is de tweede grote overstroming in ditzelfde dal in veertien maanden. Vorig jaar zomer werd de grensovergang ook al zwaar getroffen, en toen ging het eveneens om een plotselinge golf uit hetzelfde riviersysteem.

Dat patroon is niet toevallig. In de Hindu Kush-Himalaya smelten de gletsjers sneller dan ooit gemeten, en het ijsverlies is sinds 2000 ongeveer verdubbeld. Waar ijs verdwijnt, blijven losse rots en puin achter, en die hellingen komen makkelijker in beweging.

Daar komt bij dat het smeltwater zich verzamelt in meren achter natuurlijke dammen van puin. Breekt zo n dam, dan komt in minuten naar beneden wat zich in weken heeft opgehoopt. Nepal telt honderden van die meren, en een deel ervan geldt als gevaarlijk.

Voor de mensen in Rasuwa is dat voorlopig een verhaal voor later. Eerst moeten de dorpen bereikbaar worden, en moet duidelijk worden hoeveel van die honderden vermisten nog gevonden kunnen worden.