Ministers appten hard over eigen collega's

In de voorlaatste verhoorweek van de parlementaire enquêtecommissie Corona zijn appberichten openbaar geworden die oud-ministers onderling uitwisselden tijdens de coronacrisis. De toon erin verschilt sterk van wat het kabinet destijds naar buiten bracht.

Het kabinet weigerde eerst privéberichten te delen met de commissie. Pas na advies van de Raad van State gingen de berichten alsnog naar de enquêtecommissie.

Soepjurkje, jankerd, geen ruggengraat

Oud-minister van Justitie Ferd Grapperhaus schreef aan collega Hugo de Jonge over onderwijsminister Arie Slob. Hij noemde hem een soepjurkje en een jankerd. Over de Nijmeegse burgemeester Bruls schreef hij dat die de ziekte kon krijgen, over de Bredase burgemeester Depla dat hij geen ruggengraat had.

Ook de Eerste Kamer moest het ontgelden. Grapperhaus schreef over zijn diepe minachting voor wat hij deze geriatrische beunhazerij noemde.

De Jonge beschreef zijn collega Kajsa Ollongren als een bak grind in de machine van elk besluitvormingsproces. Een aanstaand debat in de Eerste Kamer vatte hij samen met het woord ruk, en hij voorspelde dat senatoren in het hiernamaals gestraft zouden worden.

Afreageren van frustraties

Grapperhaus en De Jonge werden woensdag en donderdag met de berichten geconfronteerd. Allebei noemden ze het afreageren van frustraties. De Jonge voegde eraan toe dat de berichten niet erg gepast waren.

Ollongren, die woensdag als eerste aan de beurt was, kwam zelf ook in de berichten voor. Zij zei zich tijdens de discussie over de avondklok weggezet te hebben gevoeld: ze creëren een sfeer alsof je een landverrader bent. Haar eigen appbericht daarover noemde ze een verzuchting in the heat of the moment.

Een kerngroep tegenover de rest

Uit de verhoren rijst het beeld op van een kerngroep binnen het kabinet. De Jonge, Grapperhaus en premier Rutte trokken samen op en stonden daarbij soms tegenover andere bewindslieden. In een bericht aan De Jonge schreef Rutte: samen met Ferd tegen de rest, heerlijk.

Rutte zat deze week zelf niet in de verhoorstoel. Hij komt maandag 7 september als eerste getuige van de laatste verhoorweek langs, voor de tweede keer, met reflectie als thema.

Nog een week te gaan

De commissie sprak deze week zes mensen. Maandag oud-vicepremier Carola Schouten en oud-SGP-leider Kees van der Staaij, woensdag Ollongren en Grapperhaus, donderdag oud-SCP-directeur Kim Putters en De Jonge. Grapperhaus en De Jonge kwamen allebei voor de tweede keer.

Het laatste openbare verhoor staat gepland op donderdag 10 september. De commissie, onder voorzitterschap van Daan de Kort (VVD) met Songül Mutluer (GroenLinks-PvdA) als ondervoorzitter, verwacht haar eindrapport in het eerste kwartaal van 2027 aan de Tweede Kamer aan te bieden.