Fauci beroept zich op zwijgrecht in Senaat

Anthony Fauci weigerde woensdag alle vragen van de Amerikaanse Senaat te beantwoorden. De oud-coronabaas van de VS deed dat met een beroep op zijn zwijgrecht. Drie uur lang gaf hij hetzelfde antwoord: hij zwijgt op advies van zijn advocaat en op grond van het Vijfde Amendement.

Republikeinse senatoren gebruikten de tijd om zijn aanpak van de coronapandemie af te branden. Ze leunden daarbij op ruim 1100 pagina's uit het dagboek van Fauci, die de commissie kort daarvoor openbaar maakte. Volgens hen bewijzen die dat hij Amerikanen niet de waarheid vertelde.

Fauci zat er onbewogen bij. Hij verschoof zijn pen, krabde aan een wenkbrauw en vouwde zijn handen, maar sprak de aantijgingen niet tegen.

Niets straalt zo veel eerlijkheid uit als je beroepen op het zwijgrecht, hè dokter?

Waarom hij zweeg

Fauci wil een aanklacht voor meineed voorkomen. Die dreiging komt van commissievoorzitter Rand Paul, die publiek heeft beloofd dat Fauci achter de tralies eindigt. Fauci noemde hem doorgeslagen in zijn obsessie.

Hij kan maar een conclusie trekken, zei Fauci: hij is alleen opgeroepen om iets te zeggen waarmee Paul die belofte kan waarmaken. De Republikeinen bleven daarna vragen stellen, waarop hij zijn verklaring keer op keer herhaalde.

Steven Clark, voormalig officier van justitie in Californië, vindt dat juridisch logisch. Hij noemt de zitting een gotcha-hoorzitting. Wie zich op het Vijfde Amendement beroept, moet dat op alle vragen doen, ook op de onschuldige, zegt hij tegen USA TODAY. Zwijgen zegt daarom niets over schuld, al ziet het er niet goed uit.

Stemming over contempt of Congress

Paul kondigde aan het einde van de zitting aan dat de commissie volgende week stemt over een motie wegens contempt of Congress. Dat is het weigeren mee te werken aan het Congres, waar vervolging op kan volgen.

Zijn onderbouwing is dat het zwijgrecht hier niet opgaat. President Joe Biden gaf Fauci op zijn laatste dag in het Witte Huis een generaal pardon voor mogelijke strafbare feiten tussen 2014 en 2025. De vragen van de commissie bleven binnen die periode, aldus Paul.

Die vlieger gaat niet zonder meer op. Een onware verklaring in 2026 valt buiten het pardon, en het pardon dekt ook geen vervolging door staten of gemeenten. Paul stelde daarnaast dat Fauci zijn zwijgrecht al had opgegeven met zijn openingsverklaring.

Geen weerwoord op de aantijgingen

Door het zwijgen kon Fauci niets terugzeggen. Senator Ron Johnson vroeg naar de gezondheidsrisico's van vaccins en het nut van middelen als ivermectine. Senator Rick Scott wilde weten of hij ooit overheidsdocumenten heeft vernietigd of daarvan wist.

Senator Ashley Moody haalde op hoe Florida zich verzette tegen de federale adviezen over afstand houden. Op al die punten bleef Fauci stil.

Scott zei dat Fauci niet de geschiedenis ingaat als de man die Amerika van corona redde, maar als de man die het vertrouwen in de volksgezondheid kapotmaakte. Senator Bernie Moreno vroeg hem om excuses aan de mensen die door zijn beleid zijn geschaad. Fauci herhaalde zijn verklaring.

Democraten verlieten de zaal

Democraten in de commissie namen het voor hem op. Senator Andy Kim bedankte Fauci voor zijn dienst aan het land en waarschuwde dat deze behandeling mensen afschrikt om voor de overheid te werken.

Bij een nieuwe ziekte zijn er veel onbekenden, zei Kim. Bestuurders moeten dan besluiten nemen zonder de kennis die ze achteraf hadden gewild. Senator Maggie Hassan noemde de hoorzitting een poging om Fauci in de val te laten lopen.

Later verlieten de Democraten de zitting. Daardoor konden de Republikeinen elkaar zonder tegenspraak opvolgen.

Zes jaar politieke strijd

Fauci is 85 en ging in 2022 met pensioen als directeur van het Amerikaanse instituut voor infectieziekten. De commissie voor binnenlandse veiligheid dagvaardde hem om te verschijnen.

Hij werkte in het begin van de pandemie samen met president Donald Trump, maar groeide daarna uit tot mikpunt van de MAGA-beweging en tot held voor veel kiezers op links. De hoorzitting bracht ruim zes jaar ruzie over mondkapjes, vaccins en afstand houden samen in een zaal.