Drone met explosief op vliegveld Leipzig

Update: Berlijn wijst Rusland aan

Duitsland houdt Rusland verantwoordelijk voor de drone met explosieven. Minister Wadephul van Buitenlandse Zaken en minister Dobrindt van Binnenlandse Zaken maakten dat dinsdag bekend op een persconferentie. Ze baseren zich op het politieonderzoek, een analyse van de apparatuur en informatie van inlichtingendiensten. Volgens Dobrindt past de zaak in een bekend patroon.

Zonder dat er oorlog is verklaard, is Duitsland een Russisch oorlogsdoelwit geworden.

Dat zei Wadephul. Later in augustus werden bij Leipzig nog twee drones gezien. Berlijn sluit het consulaat in Bonn per 18 september, zegt het contract met het Russisch Huis in Berlijn op en ontbood de Russische ambassadeur. Er komen strengere grenscontroles voor Russen en meer druk op de schaduwvloot.

Commissievoorzitter Von der Leyen zei dat hybride aanvallen niet onbeantwoord blijven. NAVO-baas Rutte noemde het bewijs duidelijk. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken kondigde aan alle anti-Russische stappen te zullen beantwoorden.

Dezelfde dag explosieven bij een hoogspanningsstation

In Turnow-Preilack in Brandenburg vond de politie dinsdagochtend meerdere zelfgemaakte explosieven bij een hoogspanningsstation. Eén ervan ging af, de rest niet. Netbeheerder 50Hertz denkt dat het doel een grote stroomstoring was bij de grootste bruinkoolcentrale van de deelstaat. Energiebedrijf Leag meldde dat een eenheid spontaan uitviel. Er is nog niemand aangehouden.

De zorgwekkende frequentie van dit soort incidenten laat zien dat we onze infrastructuur vastberaden moeten beschermen.

Dat zei de minister-president van Brandenburg. De Duitse ministers plaatsten beide zaken dinsdag in dezelfde reeks van ontwrichtende acties tegen Europa.

Hoe de zaak begon

De drone die dinsdagnacht op de luchthaven van Leipzig werd aangetroffen, had een explosief aan boord. Dat heeft het openbaar ministerie in Dresden woensdagmiddag bevestigd. Een explosievenrobot onderzocht het toestel, waarna de Bondspolitie de ontsteker verwijderde.

Twee gespecialiseerde diensten hebben de zaak inmiddels overgenomen: de extremismekamer van het parket in Dresden en het terrorisme- en extremismecentrum van de recherche in Saksen, maakte de deelstaat bekend. Of het Duitse openbaar ministerie in Karlsruhe de zaak naar zich toetrekt, is nog niet duidelijk. Het vliegverkeer liep donderdag over de zuidbaan. De noordbaan bleef dicht, omdat rechercheurs daar zoeken naar brokstukken van een tweede object.

Het ging om een quadcopter van het FPV-type, een klein toestel dat de piloot via een camerabeeld bestuurt. Zulke drones hebben geen navigatielichten en geen gps aan boord, en dat maakt ze op een luchthaven lastig te zien. Het toestel werd rond 23.40 uur opgemerkt bij de zuidelijke startbaan. Een medewerker zag de drone daar boven het asfalt hangen, trapte hem naar de grond en waarschuwde de Bondspolitie.

Robot eerst, ontsteker daarna

Niemand ging er meteen naartoe. Eerst schoof een robot naar het pakket dat onder de drone hing, om te kijken wat er precies aan vastzat. Een röntgenopname bracht een ontsteker in beeld.

Met steun van de Bondspolitie en een explosievenrobot is het object onderzocht.

Dat liet het openbaar ministerie in Dresden weten. Een nitraattest wees daarna uit dat er ook echt springstof in zat. De ontsteker bleek niet te werken, en de eenheid van de Bondspolitie die over explosieven gaat heeft hem eruit gehaald. Voor een gecontroleerde ontploffing kozen de autoriteiten bewust niet, omdat het toestel nodig is voor forensisch onderzoek. Volgens persbureau dpa gaat het om semtex, een plastic explosief voor militair gebruik. Het eerste onderzoek wees ook PETN aan, een van de stoffen die in semtex zit. Eerdere berichten over een lading van kunstmest en benzine gaan daarmee van tafel.

Ruim twee uur geen vliegverkeer

De luchthaven ging na de vondst helemaal dicht. Om 01.55 uur kon het vliegverkeer weer op gang komen, ruim twee uur later. Een vakantievlucht uit Mallorca week in die periode uit naar Neurenberg en kwam pas daarna in Leipzig aan. De baan waar de drone lag, bleef daarna nog uren dicht voor het sporenonderzoek.

Tweede toestel raakte iets in de lucht

In dezelfde nacht liep het bij een vrachtvliegtuig van DHL mis. Dat toestel brak de landing af en raakte in de klim iets, op ongeveer zes kilometer van het vliegveld en op zo'n 400 meter hoogte. De neus liep lichte schade op. Het vliegtuig landde veilig in Hannover. Of dat tweede object ook een drone was, zoekt de politie nog uit. Het verdedigingssysteem van de luchthaven pikte die nacht twee drones op.

Berlijn spreekt van een hybride aanval

Bondsminister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt noemt de vondst een nieuwe fase in de dreiging. Volgens hem gaat het om vakwerk: het toestel was geen winkelmodel, de bouwer wist wat hij deed en de springstof komt uit een militaire hoek. Buitenlandse opdrachtgevers sluit hij niet uit, namen noemt hij niet.

We hebben het over professionele hybride dreigingen.

De Saksische minister van Binnenlandse Zaken Armin Schuster spreekt van een zeer ernstig veiligheidsincident. De Oekraïense ambassadeur in Berlijn, Olexij Makejev, wijst wel een richting aan en vraagt zich hardop af wie het anders dan Rusland zou moeten zijn.

Oekraïense vrachttoestellen op het platform

Op het platform staan Antonov An-124's, zware vrachtvliegtuigen die uit Oekraïne zijn weggehaald om ze buiten bereik van Russische aanvallen te houden. De drone werd in de buurt van die toestellen gevonden, en dat is de reden dat de zaak bij de staatsveiligheid ligt. De politie van Saksen en Nedersaksen doet het onderzoek samen.

Wie de drone bestuurde, is nog niet gevonden. Sabotage door Rusland sluiten de Duitse autoriteiten niet uit, maar hard bewijs daarvoor is er niet: bij dit soort acties worden vaak tussenpersonen ingehuurd, waardoor een spoor doodloopt. De NOS meldt dat de NAVO de drone de avond ervoor al bij het Oekraïense vliegtuig had gezien.