# Omgekeerd heet hetzelfde spel propaganda

> Op de officiële site van het Witte Huis houdt een teller bij hoeveel mensen je hebt laten uitzetten. Toen Hezbollah en Iran dit soort spellen maakten, sprak het Westen van indoctrinatie. Het oordeel hoort niet af te hangen van wie het spel bouwt.

- Bron: https://nieuws.co.nl/opinie/omgekeerd-heet-hetzelfde-spel-propaganda
- Type: Commentaar (opinie, geen nieuwsbericht)
- Auteur: Maartje Vos, hoofdredacteur
- Gepubliceerd: 2026-09-04T10:40:00

Op whitehouse.gov [staat sinds donderdag een arcade](/nieuws/witte-huis-arcade-spellen-uitzetting). Vijf spellen in pixelstijl, gratis te spelen. In Rio Run patrouilleer je langs de Rio Grande en pik je onderweg mensen op. Linksboven staat je score, met daarnaast het woord deported.

Dat is geen campagnesite en geen account op sociale media. Het is het officiële adres van de Amerikaanse regering, betaald uit publieke middelen. Daar is het uitzetten van mensen nu een puntenteller.

## Hezbollah maakte dit spel eerder

In februari 2003 bracht het Centraal Internetbureau van Hezbollah het spel Special Force uit. De speler is een Hezbollah-strijder en verslaat Israëlische soldaten in gevechten uit het Zuid-Libanese conflict. In september van dat jaar waren er achttienduizend exemplaren verkocht. In 2007 volgde een tweede deel, over de oorlog van 2006.

De reactie liet zich raden. Een woordvoerder van het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken noemde het spel onderdeel van een educatief proces dat elke kans op echte vrede in de weg staat. Joodse organisaties in Groot-Brittannië veroordeelden het. Een Australische parlementariër noemde het ontmenselijkend. Zelfs de makers van de gebruikte spelengine namen publiekelijk afstand.

## En Iran deed het ook

Iran ging dezelfde weg op. Het staatsgelieerde persbureau Fars verspreidde [een mobiel spel waarin je met Iraanse raketten](https://www.iranintl.com/en/202502192383) door de Israëlische luchtverdediging breekt en steden aanvalt. Het Open Source Center van de CIA legde het vast in een rapport en noemde het een schakel in een reeks propaganda.

Recenter kwam er een spel met vijf niveaus in Gaza, Libanon, Irak, Jemen en Israël, vernoemd naar de Iraanse aanvallen van 2024. Een fragment werd op een landelijke ochtendshow gepresenteerd door een officier van de Revolutionaire Garde, in uniform.

## Dezelfde vorm, een ander oordeel

Wat die spellen delen met de arcade van het Witte Huis is de methode: staatsmacht die haar eigen geweldsuitoefening in een scorebord verpakt en aan kinderen aanbiedt. Wat ze niet delen is het oordeel. Bij Hezbollah en Iran heette het indoctrinatie en verheerlijking van geweld. Bij Washington heet het, in de woorden van een medewerker tegenover CNN, een cultuur van plezier en winnen.

Er is een echt verschil, en dat moet erbij. Special Force laat je op soldaten schieten; Rio Run laat je mensen oppakken. Doden en uitzetten zijn niet hetzelfde, en een militie is geen democratie. Maar dat verschil pleit niet vrij, het maakt het ongemakkelijker. Een militie heeft geen grondwet die burgers gelijke bescherming belooft. Een regering wel.

## Wat een teller doet

Het punt van zo’n spel is niet dat spelers erna anders gaan denken. Het punt is wat het normaal maakt. Een uitzetting is een gebeurtenis met een mens erin: iemand met een dossier, een reden om te vertrekken, soms een recht om te blijven. Wie daar een teller van maakt, haalt precies dat weg. Wat overblijft is een getal dat omhoog moet.

Dat is de reden dat het Westen destijds hard oordeelde over Special Force. Dat oordeel was juist. Het wordt alleen onbruikbaar op het moment dat het alleen geldt voor spellen die door anderen zijn gebouwd.