# Landen bereiken akkoord over killerrobots

> 128 VN-lidstaten bereikten zaterdag in Geneve een akkoord over een tekst die dodelijke autonome wapensystemen definieert: wapens die zelfstandig doelen herkennen, selecteren en aanvallen met kunstmatige intelligentie. De afspraken zijn niet bindend, maar moeten de weg vrijmaken voor een toekomstig verdrag.

- Bron: https://nieuws.co.nl/nieuws/internationale-afspraken-killerrobots
- Rubriek: Wereld / Verenigde Naties
- Gepubliceerd: 2026-09-06T04:55:00
- Auteur: Redactie (Nieuws.co)
- Taal: nl-NL

## In het kort
- 128 VN-lidstaten bereikten in Geneve een akkoord over een niet-bindende tekst die dodelijke autonome wapensystemen definieert.
- De VS, Rusland, India en Israel verzetten zich tegen strengere regels, waardoor de tekst werd afgezwakt.
- Landen reconvenen in november 2026 op de zevende toetsingsconferentie, met een oproep om een bindend verdrag te starten.

128 lidstaten van de Verenigde Naties bereikten zaterdag in Geneve een akkoord over een tekst die dodelijke autonome wapensystemen definieert, wapens die zelfstandig doelen herkennen, selecteren en aanvallen met kunstmatige intelligentie. De tekst gaat over definities, welke systemen wel en niet acceptabel zijn en wie verantwoordelijk is als zo'n wapen wordt ingezet. De afspraken zijn niet juridisch bindend, [meldt de NOS](https://nos.nl/artikel/2629828-belangrijke-internationale-afspraken-gemaakt-over-killerrobots).

Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken leidde de onderhandelingen namens Nederland. Volgens hem markeert het akkoord een belangrijke stap in de regulering van autonome wapens, omdat militaire technologie razendsnel verandert. Nederland houdt vast aan het uitgangspunt dat er altijd "betekenisvolle menselijke controle" moet blijven over wapensystemen.

> De einduitkomst hing af van één woord. Woorden doen er in zulke processen enorm toe.

Dat zegt de Nederlandse diplomaat Robert in den Bosch, die de VS en Rusland de lastigste partijen noemt om mee tot overeenstemming te komen. Ook India en Israel verzetten zich tegen strengere regels. Nicole van Rooijen, directeur van de campagne Stop Killer Robots, noemt het een schande dat grote mogendheden de tekst na drie jaar onderhandelen alsnog afzwakten.

Het Internationale Rode Kruis waarschuwt dat de ongecontroleerde ontwikkeling en inzet van autonome wapensystemen ernstige juridische, ethische en humanitaire vraagstukken oproept, meldt persbureau AFP. Brazilie, Ierland en Noorwegen zetten zich het hardst in voor een juridisch bindend verdrag.

## Wat een killerrobot precies is

Een dodelijk autonoom wapensysteem herkent, selecteert en beschiet een doelwit zonder dat een mens op dat moment nog ingrijpt. Een bekend, omstreden voorbeeld is de Turkse Kargu-2, een drone die volgens een rapport van een panel van VN-experts uit 2021 in 2020 in Libie mogelijk zelfstandig terugtrekkende soldaten aanviel, zonder dat er nog een datalink met een menselijke operator nodig was. De Turkse fabrikant STM ontkent dat: volgens de topman wordt de autonomie alleen gebruikt om doelen te onderscheiden, en moet een mens de aanval altijd handmatig goedkeuren.

De onderhandelingen liepen via de VN-wapenconventie CCW (Convention on Certain Conventional Weapons), die al sinds 1980 bestaat en onder meer landmijnen, verblindende laserwapens en brandwapens aan banden legt. Killerrobots zijn hiermee het nieuwste hoofdstuk in een verdrag dat al decennia probeert om de wreedste gevolgen van moderne wapentechniek te beperken.

Het onderwerp houdt ook onderzoekers in de kunstmatige intelligentie zelf al langer bezig. In 2015 riepen ruim drieduizend AI- en robotica-onderzoekers in een open brief op tot een verbod op autonome aanvalswapens zonder betekenisvolle menselijke controle, onder wie destijds Demis Hassabis van Google DeepMind en tientallen van zijn eigen onderzoekers.

## Weg naar een bindend verdrag

Landen komen in november 2026 weer bijeen op de zevende toetsingsconferentie van de VN-wapenconventie. Meer dan 120 landen steunen inmiddels de start van onderhandelingen over een bindend verdrag.

VN-secretaris-generaal Guterres en de voorzitter van het Rode Kruis, Mirjana Spoljaric Egger, [waarschuwden eerder al](https://apnews.com/article/red-cross-un-spoljaric-guterres-killer-robots-dc36497d00153cb2ad96add587c0a98b) dat de wereld dicht bij het overschrijden van een morele grens komt: het autonoom uitkiezen van mensen als doelwit door machines. Ze willen voor eind 2026 een juridisch bindend instrument. Het hele onderhandelingsproces loopt inmiddels ongeveer tien jaar.